دانشگاه بوعلی سینا

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات22
تعداد شماره‌ها536
تعداد مقالات5,580
تعداد مشاهده مقاله10,785,302
تعداد دریافت فایل اصل مقاله7,154,455
یداللهی کرسیکلا, حلیمه, ربیع نتاج, سیدعلی اکبر, موسوی, سید محسن, اسماعیل پور معلم, محمد تقی. (1404). اعتبارسنجی دعای علوی مصری: با محوریت کیفیت پذیرش دعای فرعون. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 5(9), 113-131. doi: 10.22084/dua.2025.31116.1174
حلیمه یداللهی کرسیکلا; سیدعلی اکبر ربیع نتاج; سید محسن موسوی; محمد تقی اسماعیل پور معلم. "اعتبارسنجی دعای علوی مصری: با محوریت کیفیت پذیرش دعای فرعون". پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 5, 9, 1404, 113-131. doi: 10.22084/dua.2025.31116.1174
یداللهی کرسیکلا, حلیمه, ربیع نتاج, سیدعلی اکبر, موسوی, سید محسن, اسماعیل پور معلم, محمد تقی. (1404). 'اعتبارسنجی دعای علوی مصری: با محوریت کیفیت پذیرش دعای فرعون', پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 5(9), pp. 113-131. doi: 10.22084/dua.2025.31116.1174
یداللهی کرسیکلا, حلیمه, ربیع نتاج, سیدعلی اکبر, موسوی, سید محسن, اسماعیل پور معلم, محمد تقی. اعتبارسنجی دعای علوی مصری: با محوریت کیفیت پذیرش دعای فرعون. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 1404; 5(9): 113-131. doi: 10.22084/dua.2025.31116.1174

اعتبارسنجی دعای علوی مصری: با محوریت کیفیت پذیرش دعای فرعون

دوفصلنامه دعاپژوهی
دوره 5، شماره 9، اسفند 1404، صفحه 113-131    اصل مقاله (934.27 K)
نوع مقاله: علمی- پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/dua.2025.31116.1174
نویسندگان
حلیمه یداللهی کرسیکلا* 1؛ سیدعلی اکبر ربیع نتاج2؛ سید محسن موسوی3؛ محمد تقی اسماعیل پور معلم4
1دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث. دانشکده الهیات، دانشگاه مازندران، ایران (نویسنده مسئول).
2استاد تمام علوم قران حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه مازندران، ایران
3دانشیارعلوم قران حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه مازندران، ایران
4استادیار علوم قرآن و حدیث ، دانشکده الهیات، دانشگاه مازندران، ایران
چکیده
ادعیه و زیارات در شیعه، علاوه بر جنبه‌های عبادی و معنوی، حاوی معارف دینی و تاریخی بسیار گران‌بهایی هستند که همواره مورد توجه پژوهشگران و علمای دینی قرار گرفته‌اند. یکی از مسائلی که در ارتباط با این آثار مطرح می‌شود، مسئله صحت سند و محتوای این دعاهاست. برخی از این متون از اعتبار بیشتری برخوردار هستند؛ درحالی‌که در موارد دیگر، مانند دعای علوی مصری ابهامات و پرسش‌های جدی در‌خصوص اصالت و سند آن وجود دارد. دعای علوی مصری که به امام زمان(ع) نسبت داده شده است، به‌عنوان دعایی که در عصر غیبت صغرا در عالم خواب به شخصی از سادات منتسب به امیرالمؤمنین(ع) تعلیم داد شده، شناخته می‌شود. پژوهش حاضر با روش اسنادی‑انتقاد ، در پی بررسی دقیق سندی و محتوایی این دعا است. نتایج این تحقیق نشان داد که ضعف‌های موجود در سلسله سند دعا، ابهام در شرایط دریافت آن ‑ که در عالم خواب رخ داده است‑ و وجود تناقضات محتوایی با آموزه‌های قطعی اسلام، باعث تردید در صحت انتساب این دعا به امام زمان(ع) شده است.
کلیدواژه‌ها
کلیدواژه‌ها: امام زمان(ع)؛ علوی مصری؛ غیبت صغرا؛ سلسله سند؛ نقد محتوایی
مراجع
  • قرآن کریم.
  • ابراهیم انیس و دیگران. (1398). المعجم الوسیط. تهران: انتشارات اسلامی.
  • ابن‌ابی‌حاتم، عبدالرحمن بن محمد. (1271). الجرح والتعدیل. حیدر آباد الدکن، الهند: طبعة مجلس دائرة المعارف العثمانیة.
  • ابن ابی‌حدید، عبد الحمید بن هبه الله. (1380 ق). شرح نهج البلاغة. مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی (ره).
  • ابن بابویه، محمد بن علی. (1385 ش). علل الشرائع. قم: ناشر.
  • ---------------. (1395). کمال الدین و تمام النعمة. مصصح: علی‌اکبر غفاری. قم: اسلامیه‏
  • ---------------. (1398 ق). التوحید. قم: جامعه مدرسین.
  • ---------------. (1413 ق). من لا یحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  • ابن تغردی بردی، یوسف. (1392 ق). النجوم الزاهره فی­ملوک مصر والقاهره. مصر:وزاره الثقافة والارشاد القومی.
  • ابن جوزی، ابو الفرج. (بی‌تا). المنتظم فی تاریخ الأمم و الملوک. بیرون: دار الکتب العلمیة.
  • ابن طاووس، على بن موسى‏. (1411ق). مهج الدعوات و منهج العبادات. محقق/مصحح: کرمانی، ابوطالب و محرر، محمد حسن‏، قم: دار الذخائر.
  • ابن کثیر، اسماعیل بن عمر. (1412ق). تفسیر القرآن العظیم. بیروت: دارالمعرفه.
  • ابن منظور، محمد بن مکرّم. (1402 هـ). مختصر تاریخ دمشق لابن عساکر. دمشق: دار فکر للطباعة و التوزیع.
  • ---------------. (1408 هـ). لسان العرب. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  • ستادی، کاظم. (1402). «‌نکاتی در اعتبارسنجی ادعیه و زیارات کتاب مفاتیح الجنان». فصل‌نامه علمی مطالعات ادبیات شیعی. سال دوم. شماره پنجم، صص53-78.
  • برقی، احمد بن محمد بن خالد. (1383). رجال البرقی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • بصری، احمد بن اسماعیل. (1431). الجواب المنیر عبر الاثیر. بی‌جا: انتشارات انصار امام مهدی (ع).
  • بخاری، أبو عبد الله محمد بن اسماعیل بن ابراهیم الجعفی. (بی‌تا). التاریخ الکبیر. بی‌جا.
  • جرجانی، ابو احمد بن عدی. (1418 هـ). الکامل فی ضعفاء الرجال. بیروت: کتاب علمی.
  • جوادی آملی، عبدالله. (‌1388 ش). نسیم اندیشه (دفتر اول). قم: اسراء.
  • حلی، حسن بن یوسف. (‌1411 ه). خلاصه الاقوال. قم: دار الذخائر.
  • الحویری، محمود محمد. (2002). مصر فی العصور الوسطی من العصر المسیحی حتی الفتح العثمانی. مصر: الکتب المصریه التوزیع المطبوعات.
  • خصالی، عیسی بن حسین. (‌1363). فرهنگ معین. تهران. چاپخانه سپهر.
  • خلف، نجم عبد الرحمن. (1409). معجم الجرْح والتّعدیل لرجال السنن الکبرى، مع دراسة إضافیة لمنهج البیهقی فی نقد الرواة فی ضوء السنن الکبرى. بی‌جا: دار الرایة للنشر والتوزیع الطبعة.
  • خویی، ابوالقاسم. (1410). معجم الرجال الحدیث‏. قم‏: مرکز نشر آثار شیعه.
  • دوزدوزانی، یدالله. (1413). تحقیق لطیف حول التوقیع الشریف. قم: موسسه سیدالشهداء.
  • ذهبی، شمس­الدین محمدبن احمد. (1409). تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیرو اعلام. بیروت: دارالکتاب العربی.
  • ---------------. (‌1427 هـ). سیر أعلام النبلاء. القاهره: دارالحدیث.
  • طباطبایی، محمد حسین. (‌1393 هـ). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
  • طبرسی، فضل بن حسن. (1372). مجمع البیان. تهران: ناصر خسرو.
  • ---------------. (1412 ق). تفسیر جوامع الجامع. قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه.
  • طبری، محمد ابن جریر. (بی تا). تاریخ الامم و الملوک. بیروت: بی‌نا.
  • طریحی،فخرالدین. (1408). مجمع البحرین. بی‌جا: انتشارات مکتب النشر الثقافه الاسلامیه.
  • طوسی، محمد بن حسن. (‌1417 ق). العدد فی أصول الفقه. قم: محمد تقی علاقبندیان.
  • ---------------. (1999م). التبیان. بیروت: دار الاحباء التراث.
  • ---------------. (1381). الرجال . نجف‏: المکتبة المرتضویة.
  • علم الهدی، علی بن الحسین. ( 1405 ق). الحدود و الحقایق. قم: دار القرآن الکریم.
  • علی ابراهیم، حسن. (1945). مصر فی العصور الوسطى :من الفتح العربی الى الفتح العثمانی.القاهرة: مکتبة النهضة المصریة.
  • العمیدی الحسینی، سید ثامر هاشم. (1376). «مع الصدوق وکتابه الفقیه». علوم حدیث. شماره 2. صص 107‑ 180.
  • غفاری، علی اکبر. ( 1403 ق). الفقیه. قم: انتشارات اسلامی.
  • فیروز آبادی، محمد بن یعقوب. ( 1415 هـ). القاموس المحیط. بیروت: دار‌العلمیه.
  • قرطبی، محمد بن احمد. ( 1364). الجامع لأحکام القرآن. تهران: ناصر خسرو.
  • فیض کاشانى، محمد محسن بن شاه مرتضى‏. (1406). الوافی‏. اصفهان: کتابخانه امام أمیر المؤمنین على علیه السلام.
  • کفعمى، ابراهیم بن على عاملى. (1418).‏ البلد الأمین و الدرع الحصین‏. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏.
  • مبروک أبو زید ،محمد. (2023). حرب الإسرائیلیات فی صدر الإسلام. الحوار المتمدن المحور: دراسات وابحاث فی التاریخ والتراث واللغات فی التاریخ والتراث واللغات.
  • متقی‌نژاد، مرتضی. (‌1397). «‌قاعده قبح اغراء به جهل و کاربست آن در علم کلام». پژوهش‌های اعتقادی کلامی. شماره 30، دوره 8. صص 135-152.
  • مجتهدی سیستانی، مرتضی. (1384). صحیفه المهدیه. مترجم: مؤسسه اسلامی ترجمه. مصصح ترجمه: محمد ظریف. محمد حسین رحیمیان. قم: نشر حاذق.
  • مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى. (1403). بحار الأنوار. محقق/مصحح: جمعى از محققان. بیروت: دار إحیاء التراث العربی‏.
  • محمدی ری شهری، محمد. (‌1397). شناخت‌نامه حدیث. قم: مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث.
  • محمودی،اکبر. (‌1398). «‌بررسی­قاعده فقهی حرمت تغریرجاهل». فصل‌نامه علمی­پژوهشی فقه. شماره3. صص101-126.
  • مفید، محمدبن­محمد. (1413). الأمالی. محقق/‌مصحح: حسین­استادولى. على‌اکبر غفارى. قم. ناشر: کنگره شیخ مفید.
  • موسوی، محسن. (1400). «اعتبار سنجی دعای عدیله»، دوفصل‌نامه علمی مطالعات قرآن و حدیث. سال چهاردهم، شمارة دوم (پیاپی 82 )، بهار و تابستان ،1400.
نراقی، احمد بن محمد بن مهدی. (بی‌تا). مناهج الاحکام و الاصول. قم: نشر مؤلف.

REFERENCES

  1. Ibn Ṭāwūs, ʿAlī b. Mūsā. Muhaj alDaʿawat wa Minhaj alʿIbadat. Qom: Dār alDhakhā’ir, 1411 AH.
  2. Ṣadūq, Muḥammad b. ʿAlī. Man lā yaḥḍuruhu alFaqīh. Qom: Dār alIslāmiyyah, 1413 AH.
  3. Ṣadūq, Muḥammad b. ʿAlī. ʿIlal alSharā’i. Qom: AlIslāmiyyah, 1385 AH.
  4. AlQurṭubī, Muḥammad b. Aḥmad. AlJāmiʿ liAḥkām alQur’ān. Cairo: Dār alKutub al‑Miṣriyyah, 1364 AH.
  5. Majlisī, Muḥammad Bāqir. Biḥār alAnwār. Beirut: Dār Iḥyā’ alTurāth alʿArabī, 1403 AH.
  6. Naraqi, Aḥmad b. Muḥammad. Manāhij alAḥkām wa alUṣūl. Qom: Maktabat alMu'allif (n.d.).
  7. Jawadi Amuli, ʿAbdullah. Nasīme Andīsheh (trans./ed.). Qom: Esra, 2009.
  8. Ṭabāṭabāʾī, Muḥammad Ḥusayn. AlMīzān fī Tafsīr alQur’ān. Beirut: Mu’assasat al‑Aʿlamī, 1993.
  9. Abū Zayd, M. 'Harb alIsrā’īliyyāt fī Ṣadr alIslām.' Hiwār alMutamaddin Journal.2023
  10. Estadi, K. 'Notes on the Validation of Shiʿa Supplications and Pilgrimages.' Shiʿa Literary Studies Journal, 2(5), 53–78, 2023.

 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 418
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 36


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب