بررسی و تحلیل سازۀ معماری گور مقبرۀ ایلخانیِ تپه نور (سلطانیه-زنجان) براساس کاوش های باستان شناسی | ||
| پژوهش های باستان شناسی ایران | ||
| مقاله 10، دوره 11، شماره 31، زمستان 1400، صفحه 241-264 اصل مقاله (3.57 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nb.2021.23345.2284 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالرضا مهاجری نژاد1؛ اردشیر جوانمردزاده2؛ مژگان رستمی* 3؛ فردین عینی4 | ||
| 1استادیار گروه پیش ازتاریخ، پژوهشکدۀ باستان شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه باستان شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| 3دانشجوی دکتری باستان شناسی، گروه باستان شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| 4کارشناسی ارشد باستان شناسی، گروه باستان شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| چکیده | ||
| شهر سلطانیه بهعنوان مرکز سیاسی، پایتخت سلاطین ایلخانان مغول، در سال 703 تا 716 ه.ق.، در 30 کیلومتری جنوبشرقی شهر زنجان ساخته شد. ارزش تاریخی سلطانیه علاوهبر پایتخت و مسائل سیاسی آن، نشاندهندۀ پیشرفت شگرف معماری در دوران اسلامی، بناهای مختلفی اعماز عامالمنفعه و خصوصی احداث گردیده است. معماری آرامگاهی یکی از مهمترین تجلیات هنر معماری ایرانی و اسلامی است. در سدۀ هشتم هجریقمری، شاهد ساخت یادمانهای مذهبی تاریخی متعددی که در فرهنگ معماری ایران به «برجهای آرامگاهی» موسومند. تپه نور، یکی از بزرگترین تپههای باستانی دشت سلطانیه، در 1500 متری جنوب گنبد سلطانیه قرار گرفته است. با توجه به پژوهشهای انجامشده در نقاط مختلف سلطانیه، تپه نور یکی از مکانهای مهم و حاوی اطلاعاتی مربوط به دورۀ ایلخانان مغول میباشد. کاوش در مهرماه 1388 در تپه نور مرکزی انجام گرفت و با هدف نمایاندن آثار معماری متمرکز گردید. در پژوهش حاضر تلاش بر ارائه نتایج کاوش، بحث تحلیل سازۀ معماری و گاهنگاری آن است. گردآوری اطلاعات براساس روش میدانی و کتابخانهای انجام گرفته است. پرسش اصلی این پژوهش بدینقرار است؛ معماری بهدست آمده در طی کاوش مربوط به مقابر دورۀ ایلخانی است؟ و ازلحاظ معماری و تزیینات با سایر مقابر دوره ایلخانی شباهت دارد؟ انجام کاوش در این محوطه منجر به شناسایی برج مقبرهای از دورۀ ایلخانان گردید. این سازۀ سنگی از داخل دارای پلان چلیپایی و نمای بیرون پلان دوازدهضلعی است. ابتدا داخل فضای گنبد را با لاشهسنگ و ملاط گچ نیمکوب بهشکل چلیپا، همراه با یک ورودی دهلیز مانند و ساقۀ گنبد که درحالحاضر موجود نمیباشد، ساختهاند. این محوطه ازلحاظ معماری و تزئینات بنا با مقبرههای باغ گنبد سبز قم (خواجه علی صفی، گنبد شمالی و مقبرۀ خواجه اصیلالدین)و برج مقبرهای آذربایجان (سه گنبد ارومیه، گنبد کبود مراغه)، برج مقبرۀ باباحسین ملایر، برجمقبرۀ امامزاده هود درجزین همدان و... مقایسه نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سلطانیه؛ مقبره؛ محوطۀ تپه نور؛ یافته های باستان شناختی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,121 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,221 |
||
- همه نشریات
- دانشکده علوم ورزشی
- دانشکده کشاورزی
- دانشکده مهندسی
- دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی
- دانشکده علوم انسانی
- دانشکده هنر و معماری
- دانشکده دامپزشکی
- دانشکده علوم پایه
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 549 |
| تعداد مقالات | 5,696 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,272,458 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,583,884 |