بررسی کاهش اثرات سوء تنش شوری بر صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی آویشن دنایی (.Thymus daenensis Celak) از طریق کاربرد اسید سالیسیلیک | ||
دوفصلنامه فنآوری تولیدات گیاهی | ||
مقاله 9، دوره 8، شماره 2، آذر 1395، صفحه 111-125 اصل مقاله (579.75 K) | ||
نوع مقاله: مقاله علمی-پژوهشی | ||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/ppt.2016.1859 | ||
نویسندگان | ||
الهام هراتی* 1؛ بهاره کاشفی2؛ محمد متینی زاده3 | ||
1دانش آموخته کارشناسیارشد، گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان، دامغان، ایران | ||
2استادیار، گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان، دامغان، ایران | ||
3استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، ایران | ||
چکیده | ||
اسید سالیسیلیک یکی از تنظیمکنندههای رشد گیاهی میباشد که بر رشد و نمو و تحمل تنش شوری در گیاهان مؤثر است. جهت ارزیابی تأثیر اسید سالیسیلیک و تنش شوری روی برخی صفات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و فعالیت برخی آنزیمهای آنتیاکسیدان در آویشن دنایی (Celak. Thymus daenensis) آزمایشی در چهار سطح اسید سالیسیلیک (صفر، 150، 300 و 450 پیپیام) و چهار سطح کلرید سدیم (صفر، 50، 100 و 150 میلیمولار) بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد، سطوح مختلف شوری سبب افزایش محتوای پرولین، قندهای محلول، وزن تر و افزایش فعالیت آنزیمهای کاتالاز و پراکسیداز و سبب کاهش سطح برگ و غلظت پروتئین گردید، همچنین نتایج برهمکنش تیمار شوری و اسید سالیسیلیک سبب افزایش معنیداری در میزان پرولین، غلظت قندهای محلول، نسبت ریشه به اندامهوایی، وزن تر و خشک، افزایش فعالیت آنزیمهای کاتالاز و پراکسیداز گردید. براساس نتایج این پژوهش، محلولپاشی برگی اسید سالیسیلیک از طریق افزایش فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان و افزایش غلظت پرولین و قندهای محلول تحت شرایط تنش شوری موجب بهبود صفات فیزیولوژیکی گیاه شده و مقاومت گیاه را در شرایط ناشی از تنش افزایش داد. | ||
کلیدواژهها | ||
آنزیمهای آنتیاکسیدان؛ تنظیمکننده رشد؛ پرولین؛ قندهای محلول | ||
مراجع | ||
آغاسییزدی، ن.، عباسپور، ح. و محمودزاده، ه. 1390. بررسی اثر تنش شوری بر جوانهزنی و برخی ویژگیهای فیزیولوژیکی گل همیشه بهار(Calendula officinalis). پایاننامه کارشناسیارشد، رشته زیستشناسی گرایش علوم گیاهی، 112 صفحه. افلاکیان، س.، زینلی، ح.، مداحعارفی، ح.، انتشاری، ش. و کاوه، ش. 1391. بررسی عملکرد و اجزای عملکرد یازده اکوتیپ آویشن دنایی (Thymus daenensis Celak.). فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران، 28 (2): 197-187. بابایی، ک.، امینیدهقی، م.، مدرسثانوی، س. ع. م.، و جباری، ر. 1388. اثر صفات خشکی بر صفات فیزیولوژیک، میزان پرولین و درصد تیمول در آویشن (Thymus vulgaris L.). فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران، 26 (2): 251-239. بزی، ص.، حیدری، م.، مهدینژاد، ن. و عباسی، ف. 1386. بررسی سطوح مختلف شوری بر تنظیمکنندههای اسمزی و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان دو رقم سورگوم. علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، 12 (46): 17-9. پوراسماعیل، م.، قربانلی، م. و خاورینژاد، ر. 1384. اثر شوری بر جوانهزنی، وزن تر و خشک، محتوای یونی، پرولین، قندهای محلول و نشاسته گیاه Suaeda fruticosa. بیابان، 10 (2): 265-257. تیموری، ع. و جعفری، م. 1389. بررسی تأثیر تنش شوری بر روی برخی خصوصیات مورفولوژی و آناتومی سه گونه سالسولا (Salsola dendridesPall, Salsola rigida S. C. G., Salsola richteri Moq. ). فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 17 )1):34-21. جمزاد، ز. 1373. آویشن. وزارت جهاد سازندگی، معاونت آموزش و تحقیقات، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع. شماره انتشار 91-1373، ص 1-15. حیدری، م.، مصری، ف. و کیخا، ز. 1389. اثر تنش شوری بر متابولیسم اسیدهای نوکلئیک، فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان، فلورسانس کلروفیل و تنظیمکنندههای اسمزی پنج رقم کلزا. مجله علوم گیاهان زراعی ایران، 41 (3): 502-491. دولتآبادیان، آ.، مدرس ثانوی، س. ع. م. و شریفی، م. 1386. اثر تغذیه برگ با آسکوربیکاسید بر فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان، تجمع پرولین و لیپید پراکسیداسیون کلزا (Brassica napus L.) در شرایط تنش شوری. علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، 13 (47): 620-611. زادوریان، گ.، خدارحمی، م.، امینی، ا. و مصطفوی، خ. 1388. بررسی تأثیر تنش شوری ناشی از کلریدسدیم بر بیوماس ارقام تجاری گندم نان در مرحله گیاهچهای. مجله زراعت و اصلاح نباتات، 7 (1): 83-69. زرگری، ع. 1376. گیاهان دارویی. موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، جلد 4، 969 صفحه. شعاع، م. و میری، ح. ر. 1390. کاهش اثرات سوء تنش شوری بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیک گندم از طریق کاربرد اسید سالیسیلیک. مجله الکترونیک تولید گیاهان زراعی، 5 (1): 88-71. شکاری، ف.، پاکمهر آ.، راستگو، م.، صبا، ج.، وظایفی، م. و زنگانی، ا. 1388. تأثیر پرایمینگ سالیسیلیکاسید بر برخی صفات مورفولوژیک لوبیا چشمبلبلی (Vinga unguiculata L.) تخت تنش کمآبی در مرحله غلافبندی. فنآوری نوین کشاورزی (ویژه زراعت و باغبانی)، 4 (1): 26-5. شوربایی، م.، گنجعلی، ع. و ابریشمچی، پ. 1391. بررسی تأثیر سالیسیلیک اسید بر فعالیت آنزیمها و ترکیبات آنتی اکسیدان ارقام نخود (Cicer arietinum L.) در مواجهه با تنش خشکی. مجله تنشهای محیطی در علوم زراعی، 5 (1): 54-41. صفرنژاد، ع.، علیصدر، س. و. و حمیدی، ح. 1386. اثر تنش شوری بر خصوصیات مورفولوژی سیاهدانه (Negella sativa). فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات ژنتیک و اصلاح گیاهان مرتعی و جنگلی ایران، 15 (1): 84-75. فتحی، ق. و اسماعیلپور ب. 1379. مواد تنظیمکننده رشد گیاهی: اصول و کاربرد. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، جلد 1، 288 صفحه. فرهودی، ر. 1389. بررسی تأثیر تنش شوری بر رشد رویشی، فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانت و غلظت مالوندیآلدهید برگ ارقام کلزا. نشریه پژوهشهای زراعی ایران، 9 (1): 130-123. قربانلی، م.، ادیبهاشمی، ن. و پیوندی، م. 1388. بررسی اثر شوری و اسیدآسکوربیک بر برخی پاسخهای فیزیولوژیکی گیاه سیاهدانه (Nigella sativaL.). فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران، 26 (3): 388-370. کافی، م. و مهدویدامغانی، ع. 1379. مکانیسمهای مقاومت به تنشهای محیطی در گیاهان. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، جلد 1، 467 صفحه. کریمی، ق. و عصاره، م. ح. 1388. بررسی اثر تنش شوری بر برخی شاخصهای فیزیولوژیکی گونه مرتعی (Kochia prostrata). فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 18(4): 546-537. کمالی، م.، خرازی، س. م.، سلاحورزی، ی. و تهرانیفر، ع. 1391. اثر اسید سالیسیلیک بر رشد و برخی صفات مورفولوژیک گل تکمهای (Gomphrena globosa L.) در شرایط تنششوری. نشریه علومباغبانی (علوم و صنایع کشاورزی)، 26 (1): 112-104. گلپرور، ا.ر.، قاسمی پیربلوطی، ع.، زینلی، ح. و هادی پناه، ا. 1390. اثر زمانهایمختلف برداشت بر خصوصیات کمی و کیفی آویشن دنایی (Thymus daenensis Celak.) در منطقه اصفهان. فصلنامه داروهای گیاهی، 2: 245-254. لارییزدی، ح.، رنجبر، م. و برومندجزی، ش. 1388. بررسی اثر متقابل سرب و اسید سالیسیلیک بر رنگیزههای فتوسنتزی و فعالیت آنتیاکسیدانی کاتالاز، پراکسیداز و محتوی پرولین در بخشهای هوایی و زیرزمینی گیاه ده روزه کلزا رقم اکاپی. فصلنامه پژوهشهای علوم گیاهی، شماره پیاپی 22، 6 (2): 39-31. مردانی، ح.، بیات، ح. و عزیزی، م. 1389. تأثیر محلولپاشی اسید سالیسیلیک بر خصوصیات مورفولوژیک و فیزیولوژیک دانهالهای خیار (Cucumis Sativuscv. Super Dominus) تحت شرایط خشکی. نشریه علومباغبانی (علوم و صنایع کشاورزی)، 25 (3): 326-320. معاونی، پ. 1389. مبانی فیزیولوژی گیاهان زراعی در شرایط خشک و شور. انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس، جلد1، 674 صفحه. نجفیان، ش.، نگهبان، م.، تراکمه، آ. و قاسمیان، م. 1387. بررسی اثر اسید سالیسیلیک بر خصوصیات مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه زینتی- دارویی بابونه کبیر (Tanacetum parthenium L.). ششمین کنگره علوم باغبانی ایران. ص 1119-1117. نورانیآزاد، ح. و حاجیباقری، م. ر. 1386. تأثیر تنش شوری بر روی برخی از ویژگیهای فیزیولوژیک گیاه شوید (Anethum graveolens L.). مجله دانش نوین کشاورزی، 4 (12): 100-93. Agarwal, S. and Pandey, V. 2003. Antioxidant enzyme responses to NaCl stress in Cassia angustifolia. Biology of Plantarum, 48 (4): 555-560. Al-Whaibi, M. H., Siddiqui, M. H. and Basalah M. O. 2011. Salicylic acid and calcium induced protection of wheat against salinity. Protoplasma, 249: 769-778. Azooz, M. M., Ismail, A. M. and Abou Elhamd, M. F. 2009. Growth, lipid peroxidation and antioxidant enzyme activities as a selection criterion for the salt tolerance of Maize cultivars grown under salinity stress. International Journal Agriculture Biology, 11: 21-26. Bates, L. S., Waldern, R. P. and Teave, I. D. 1973. Rapid determination of free proline for water stress studies. Plant and Soil, 39: 205- 207. Chance, B. and Maehly, A. C. 1955. Assay of catalases and peroxidases. Methods Enzymol, 11: 764-775. Eising, R. and Gerhardt, B. 1989. Catalase synthesis and turnover during peroxisome transition in the cotyledons of (Helianthus annuus L.). Plant Physiology, 89: 1000-1005. Shligel, H. Q. 1986. Die verwertung orgngischer souren durch chlorella lincht. Planta Journal, 47-51. Frary, A., Gol, D., Kels, D., Okmen, B., Pinar, H., Sigva, O., Yemenicioglu, H. A. and Doganlar, S. 2010. Salt tolerance in Solanum pennellii: antioxidant response and related QTL. BMC Plant Biology, 10: 58. Greenway, H. and Munns, R. 1980. Mechanisms of salt tolerance in nonholophytes. Annual Review of Plant Biology, 31: 149-190. Hoseini, S. M. 2010. Stading effect of salinity stress on germination, proline and carbohydrate content in Thyme (Thymus vulgaris L.) seedling. International Journal of Agriculture and Crop Sciences, 2 (1): 34-38. Joseph, B., Jini, B. and Sujatha, S. 2010. Insight into the role of exogenous salicylic acid on plants grown under salt environment. Asian Journal Crop Science, 2 (4): 226-235. Lowry, O. H., Rosebrough, N. J., Farr, A. L. and Randall, R. J. 1951. Protein measurement with the folin phenol reagent. Journal of Biological Chemistry, 193: 265-275. Muuns, R. and Tester, M. 2008. Mechanisms of salinity tolerance. Annual Review of Plant Biology, 59: 651-681. Najafian, Sh., Khoshkhui, M., Tavallali, V. and Saharkhiz, M. J. 2009. Effect of salicylic acid and salinity in thyme (Thymus vulgaris L.): Investigation on changes in gas exchange, water relations, and membrane stabilization and biomass accumulation. Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 3 (3): 2620-2626. Osman, M. E. H., Elfeky, S. S., Abo El-Soud, K. and Hasan, A. M. 2007. Response of (Catharanthus roseus) shoots to salinity and drought in relation to vincristin alkaloid content. Asian Journal Plant Sciences, 6: 1223-1228. Parvaiz, A. and Satyawati, S. 2008. Salt stress and phyto-biochemical responses of plants. A review. Plant Soil and Environment, 54 (3): 89-99. Said-Alahl, H. A. H. and Omer, E. A. 2011. Medicinal and aromatic plants production under salt stress. A review, Herba Polonica, 57 (1): 72-86. Sakhabutdinova, A. R., Fatkhutdinova, D. R., Bezrukova, M. V. and Shakirova, F. M. 2003. Salicylic acid prevents the damaging action of stress factors on wheat plants. Bulgarian Journal of Plant Physiology, Special Issue, 314-319. | ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,885 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,357 |