آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 536 |
| تعداد مقالات | 5,580 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,783,429 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,152,852 |
تحلیل اصول اخلاقی و اجتماعی مؤثر بر تعاملات جمعی در آیات قرآن کریم: رویکردی به تزکیه اجتماعی | ||
| مطالعات اجتماعی قرآن | ||
| دوره 4، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 156-185 اصل مقاله (759.48 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/qss.2025.30972.1134 | ||
| نویسندگان | ||
| ملیحه السادات سیدرضا دولابی* 1؛ معصومه السادات سعیدی حسینی2 | ||
| 1استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه بینالمللی علامه عسکری، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بینالمللی علامه عسکری، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تزکیــهی اجتماعــی در منظومــهی قرآنــی، فرآیندی چندســاحتی اســت که از تهذیــب نفــس فــردی آغاز شــده و به اصــلاح بنیادهــای اخلاقی و ســاختاری جامعه میانجامد. این پژوهش با روش تحلیل محتوای مضمونی و تمرکز بر سیاق آیات، سه راهبرد اصلی در تحقق تزکیه اجتماعی را استخراج و تحلیل کرده اســت. مهمترین راهبرد، «تقویت ســلامت تعاملات اجتماعی» است که بر پایه اعتماد متقابل، رعایت حقوق و حریمهای فردی، کنترل نگاه و پرهیز از بدبینی و تجاوز به حقوق دیگران اســتوار اســت. این راهبرد شالوده اصلاح روابط انســانی و تضمین ســلامت و آرامش جمعی را تشــکیل میدهد و از نظر قرآن، اصلیترین بستر بروز یا پیشگیری از انحرافات اخلاقی در جامعه است. راهبــرد دوم، «هدایتگــری اجتماعی و تربیت اخلاق جمعی» اســت که نقش نظامهای تربیتی الهی، پیامبران و نهادهای آموزش وحیانی را در شکلدهی رفتارهــای جامعهپســند و تقویــت ارزشهــای اخلاقی برجســته میکنــد. این هدایت سازمانیافته، پایهگذار رشد اخلاقی و پایداری تزکیه در سطح اجتماعی اســت. ســومین راهبرد، «ترویج روحیه انفاق و بخشــش» اســت که بهعنوان راهکاری مؤثر برای مقابله با ریشــههای درونی فســاد اجتماعی مانند بخل و دنیاطلبی، زمینهساز عدالت اجتماعی، کاهش فاصلههای اقتصادی و تقویت پیوندهای جمعی شــناخته میشــود. یافتهها نشان میدهد تزکیه اجتماعی در قرآن، فرایندی چندســطحی و منسجم اســت که اصلاح روابط اجتماعی، هدایت تربیتی و تقویت ارزشهای اخلاقی را بهطور همزمان دنبال میکند و در نهایت زمینهساز جامعهای متعادل، اخلاقمحور و الهی میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قــرآن؛ تزکیــه اجتماعــی؛ تحلیــل محتــوا؛ اخــلا ق؛ تعاملات اجتماعی؛ هدایت گری؛ انفاق | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 142 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 22 |
||