آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 536 |
| تعداد مقالات | 5,580 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,784,957 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,153,761 |
نظامهای عقیدتی دورۀ ساسانی و ساختارهای تدفینی | ||
| پژوهش های باستان شناسی ایران | ||
| مقاله 5، دوره 16، شماره 48، خرداد 1405، صفحه 125-166 اصل مقاله (3.52 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nb.2025.30425.2746 | ||
| نویسنده | ||
| حسین حبیبی* | ||
| گروه باستانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران. | ||
| چکیده | ||
| آثار تدفینی از معدود مواد فرهنگی هستند که بیشک شواهدی از نگرش فرهنگهای منقرضشده نسبت به مرگ را فراهم میکنند. طبیعت اطلاعات فراهمآمده از رهگذر مطالعۀ مواد تدفینی غیرمستقیم و ضمنی است، اما اسناد نوشتاری میتوانند مکمل و راهنمای بررسی این موضوع درمورد فرهنگهای تاریخی باشند. ایرانشهر ساسانی از افقهای زمانی-مکانی بوده که شواهدی از سنتها و عقاید خاکسپاری فرهنگهای گوناگونش در دست است؛ بنابراین، مطالعۀ فرهنگ مادی و مدارک مکتوب مرتبط با این موضوع گامی رو به پیش در حوزۀ مطالعات ساسانی شمرده میشود که تا به امروز کموبیش مغفول مانده است. پژوهش حاضر تلاشی از آندست برای استنباطهای عقیدتی از مواد تدفینی بوده و براساس این پرسش طراحی شده که، شناسایی نظامهای عقیدتی گروههایی که ساختارها و بقایای تدفینی گونهگونی را بهوجود آوردهاند، برپایۀ شواهد در دسترس چگونه ممکن است؟ فرض بر این بوده که باتوجه به منابع نوشتاری اندک، تمایز میان دینهای گوناگون براساس فرهنگ مادیِ در دسترس چالشبرانگیز است، چه برسد به تفاسیر مختلف از زرتشتیگری در این دوران. پژوهش کنونی به روش توصیفی-تحلیلی و برپایۀ دادههای باستانشناختی و منابع دستاول به گونهشناسی ساختارهای تدفینی و پراکنش فضاییشان براساس واپسین یافتهها و سرانجام استخراج و استنباط اطلاعات آئینی پرداخته است. درنتیجه نشان داده شده که گورهای «چالهای» و «چینهسنگی» که فاقد ویژگیهای استودان یا گورهای اضطراری مذکور در وندیداد و دادستان دینیگ هستند، میتوانند با اطمینان بالایی غیرزرتشتی تلقی گردند؛ همچنین زیست آئینی اقلیت نسطوری در مواردی در استفادۀ آنها از سنتهای تدفین زرتشتی مانند «گوردخمهها» و «استودانها» بازتاب یافته است. اما درحالیکه استودانها بهطور کلی مدرکی از تلاش مردمان حوزههای جغرافیایی متفاوت را برای انطباق اعمال تدفینی با اصول زرتشتی ارائه میکنند، «دخمهگذاری» در گوردخمهها و برجهای خاموشی امکان پیگیری تداوم و تحول سنتهای تدفین زرتشتی در ایران دوران گوناگون را فراهم مینمایند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تدفین؛ دورۀ ساسانی؛ زرتشتی؛ گور؛ وندیداد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 317 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 107 |
||