ساختار اجتماعی، بینش سیاسی و الگوی کنشگری روحانیت در ایران معاصر (1320-1357) | ||
| پژوهشنامه انقلاب اسلامی | ||
| دوره 13، شماره 46، بهار 1402، صفحه 87-107 اصل مقاله (1.16 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/rjir.2023.27002.3558 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا سمیعی اصفهانی1؛ حمداله اکوانی* 2؛ سیروس سپهدارنیا3 | ||
| 1دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه یاسوج | ||
| 3دانشآموخته دکترای علوم سیاسی دانشگاه یاسوج | ||
| چکیده | ||
| هدف: بینش سیاسی و زمینه اجتماعی از یکدیگر متأثر و در پیوند متقابل باهم شکل میگیرند، از اینرو معرفت سیاسی، گاهی بهعنوان ساختار و گاهی بهعنوان کارگزار در برابر زمینه اجتماعی ظاهر میشود. هدف اصلی پژوهش پیشرو، بررسی نوع رابطه میان ساختار اجتماعی جامعه ایران و بینش سیاسی روحانیت شیعه و تأثیر آن بر الگوی کنشگری آنها، در عصر پهلویها تا وقوع انقلاب اسلامی است. روششناسی پژوهش: روش پژوهش کیفی از نوع تبیین علی و روش گردآوری دادهها، کتابخانهای و همچنین بهرهگیری از منابع علمی پایگاههای اطلاعاتی مجازی است. برای تبیین موضوع نیز از نظریه ساختار- کارگزار آنتونی گیدنز و همچنین نظریه جامعه شناختی پیر بوردیو بهره گرفته شده است. یافتهها: پژوهش نشان میدهد که بین معرفت سیاسی روحانیون شیعه و عوامل اجتماعی در این دوره، رابطه منعطفی برقرار بوده و با توجه به مجموعه کنشهای روحانیت شیعه و نیز تغییر عوامل اجتماعی و سیاسی، بینش سیاسی فقهای شیعه از انزوای سیاسی و سیاستپرهیزی تا مشارکت و رهبری سیاسی در نوسان بوده است. نتیجهگیری: متأثر از شرایط اجتماعی و باورهای کنشگرانی چون آیتالله بروجردی، بینش روحانیت شیعه، بهعنوان کارگزار در برابر محیط اجتماعی بهعنوان ساختار، نگرش سیاستپرهیز به خود گرفته است و با ظهور امامخمینی(ره)، (کارگزار) بینش سیاسی روحانیت منزلتی شالودهشکن یافته و شکلدهنده محیط و عوامل اجتماعی بهعنوان ساختار بوده و در نتیجه بینش سیاسی روحانیت شیعه منبعث از این شرایط، خصلت مشارکت محور به خود گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زمینه اجتماعی؛ بینش سیاسی؛ روحانیت ایران؛ الگوی سیاستپرهیز؛ الگوی سیاستگرا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 677 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 465 |
||