بررسی صورتبندیِ گفتمان «اسلامِ سیاسی» و «مارکسیسم-کمونیسم ایرانی» از انقلاب ایران | ||
| پژوهشنامه انقلاب اسلامی | ||
| دوره 12، شماره 43، تابستان 1401، صفحه 1-21 اصل مقاله (857.94 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/rjir.2022.25035.3392 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا قائمی نیک* ؛ محمد سلطانیه | ||
| استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی | ||
| چکیده | ||
| هدف: اگر با منطق تحلیل گفتمان، تأثیر گفتمانهای نظری - عملی بر وقوع انقلاب 1357 در ایران را تحلیل کنیم، گفتمانهای متعددی را مییابیم که بعضی از آنها متأثر از سنتهای غربی شکل گرفته و بعضی از آنها تأثیر بیشتری از سنتِ اسلامی پذیرفتهاند. در این مقاله با ترسیم منازعات گفتمانی دو گفتمان مارکسیسم-کمونیسم ایرانی (با محوریت سازمان مجاهدین خلق) و گفتمان اسلام سیاسی (با محوریت اندیشههای امام خمینی(ره))، نشان دادهایم که چگونه در یک سیر تاریخی، گفتمان اسلام سیاسی بر گفتمان دیگر غلبه یافته است. روششناسی پژوهش: تحلیل گفتمان با رویکرد لاکلا و موف تناسب قابل توجهی با موضوع این مقاله داشته و از آن استفاده شده است. یافتهها: در ذیل گفتمان مارکسیسم-کمونیسم ایرانی، سه دورهی 1344-1350 (اسلام و مبارزهی مسلحانه)، 1350-1354 (نبردِ ایدئولوژیک و ناکامی در اقدام انقلابی) و 1354-1357 (قطع واقعیت با جهان خارج) و در گفتمان اسلام سیاسی، سه دورهی 1342-1349 (مرجعیت شیعی)، 1349-1356 (ولایت فقیه) و 1356-1357 (پیروزی انقلاب اسلامی) شناسایی شدهاند. نتیجهگیری: بررسی منازعات گفتمانی فوق نشان میدهد که هر چند گفتمان اول، زودتر دست به کنش انقلابی و مبارزاتی زده است، اما به جهت عدم ارتباط عمیق با زمینههای تاریخی و فکری جامعهی ایرانی، در آستانهی وقوع انقلاب، ارتباط وثیقی با واقعیت آن برقرار نکرد و در مقابل، گفتمان اسلام سیاسی بود که در یک سیر تاریخی، توانست غلبهی گفتمانی خویش را محقق ساخته و بههمین جهت، گفتمان انقلاب اسلامی را در ایران صورتبندی کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسلام سیاسی؛ مارکسیسم-کمونیسم ایرانی؛ سازمان مجاهدین خلق؛ انقلاب اسلامی؛ امام خمینی(ره) | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 930 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 758 |
||
- همه نشریات
- دانشکده علوم ورزشی
- دانشکده کشاورزی
- دانشکده مهندسی
- دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی
- دانشکده علوم انسانی
- دانشکده هنر و معماری
- دانشکده دامپزشکی
- دانشکده علوم پایه
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 546 |
| تعداد مقالات | 5,657 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,151,943 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,486,421 |