ارزیابی ویژگی های فیزیکی و شیمیایی نهشته های بیتومن دار حوضه ی رسوبی لرستان | ||
| یافتههای نوین زمینشناسی کاربردی | ||
| دوره 17، شماره 34، دی 1402، صفحه 114-126 اصل مقاله (1.09 M) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nfag.2022.26950.1533 | ||
| نویسندگان | ||
| نسیم ملکی صادقی1؛ احمد احمدی خلجی* 2؛ رضا زارعی سهامیه3؛ زهرا طهماسبی2 | ||
| 1دانشجوی دکترا، گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران | ||
| 2دانشیار گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران | ||
| 3استاد گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| بیتومن مخلوطی از هیدروکربنهای اکسید شده با رنگ، سختی، وزن مخصوص و مواد فرار متنوع است که به اشکال جامد یا نیمه جامد بوده و در کربن دی سولفید (CS2) قابل حل میباشد. برای ارزیابی ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی نهشتههای بیتومندار حوضهی رسوبی لرستان (جزئی از زون زاگرس چینخورده)، تعداد 6 نمونه بیتومن سالم و غیر هوازده از رگهها و داخل معادن سه منطقه با پتانسیل بالایی از بیتومن شامل منطقه شمالی کوهدشت، غرب پلدختر و جنوب شرق سپیددشت برداشت گردید. مطالعات صحرایی نشان داد که بیتومنهای مورد مطالعه در شیلهای سازند امیران توسعه پیدا کردهاند. بر اساس آزمایشات تجزیه عنصری انجام گرفته بر روی نمونهها، درصد عناصر اصلی بیتومن به صورت 30/6 درصد اکسیژن، کمتر از 1 درصد نیتروژن و 47/74 درصد کربن میباشد که بیانگر کیفیت بسیار خوب بیتومنهای مورد مطالعه میباشد. حلالیت بیتومنهای مورد مطالعه در حلالهای CS2، بنزن و اتانول نشان میدهد که قسمت اعظم این بیتومنها دارای ترکیبات با جرم مولکولی بالا (مولکولهای آسفالتن) میباشد و مقادیر کم هیدروژن (میانگین 02/6) این نمونه نیز با این استنباط همخوانی دارد. آنالیز فلورسانس اشعه ایکس (XRF) بر روی نمونههای مورد مطالعه نشان میدهد میزان اکسیدهایAl2O3, SiO2 و Fe2O3 از سایر اکسیدها فراوانتر است. این موضوع میتواند به دلیل تشکیل این ماده معدنی در سنگ میزبان سازند شیلی امیران باشد که این شیلها غنی از عناصر ذکر شده میباشند. مقادیر اکسیدهای CaO و K2O نمونههای بیتومنی مورد آنالیز میتواند به علت تشکیل این اکسیدها از سازندهای زیرین (ایلام و گورپی) باشد که بعد از تشکیل و مهاجرت به درون سازند امیران راه پیدا کردهاند. نسبت Ni به V نمونههای مورد مطالعه پایین است )١ (Ni/V< و دارای میانگین 57/0 درصد میباشد، لذا سنگ منشأ آنها تا اندازهای کربناته- شیلی بوده است. لذا نتایج حاصل از این مطالعات براین امر دلالت میکند که منشأ نمونههای بیتومنی تحت مطالعه از سازندهای پایینی (سازندهای ایلام و گورپی) بوده و در مسیر مهاجرت به سمت بالا از سازندهای شیلی و کربناته عمیقتر، مواد آلی موجود در سازندهای جوانتر را نیز شسته و در نزدیکی سطح زمین تجمع یافته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ژئوشیمی؛ بیتومن؛ عناصر نادر؛ زاگرس چین خورده؛ لرستان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 548 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 616 |
||
- همه نشریات
- دانشکده علوم ورزشی
- دانشکده کشاورزی
- دانشکده مهندسی
- دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی
- دانشکده علوم انسانی
- دانشکده هنر و معماری
- دانشکده دامپزشکی
- دانشکده علوم پایه
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 548 |
| تعداد مقالات | 5,691 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,250,211 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,552,313 |