اثرات بهره برداری آبخوان ها بر کیفیت منابع آب های زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت نیشابور، شمال شرق ایران) | ||
| یافتههای نوین زمینشناسی کاربردی | ||
| دوره 17، شماره 34، دی 1402، صفحه 83-98 اصل مقاله (2.24 M) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nfag.2022.26786.1530 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید رحمتی1؛ سعید سعادت* 2؛ مهدی رضا پورسلطانی2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسیارشد زمینشناسی گرایش زیستمحیطی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران | ||
| 2گروه زمینشناسی و مهندسی نفت، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر بهرهبرداری از آبخوانها بر کیفیت منابع آبهای زیرزمینی دشت نیشابور (خراسان رضوی) انجام شده است. در این پژوهش روند تغییرات کیفی و کمی آب در چاههای مشاهدهای در بازه زمانی 10 ساله بررسی شد. جهت درک بهتر میزان تغییرات کیفیت آب، نمودار کموگرافی ترسیم و برای تعیین کیفیت آب از دیاگرامهای شولر و ویلکوکس استفاده شد. براساس این دیاگرامها کیفیت آبزیرزمینی دشت نیشابور (99-1398) برای مصارف شرب از خوب تا کاملاً نامطبوع متغیر میباشد و حدود 27 درصد نمونهها در رده C4-S4 و C4-S3 قرار گرفته که خیلی شور بوده و برای کشاورزی مناسب نیست. بر اساس نمودار کموگراف ترسیمی، متوسط تغییرات هدایت الکتریکی از سال 1389 تا 1399 روند افزایشی داشته و از 3600 میکروموس بر سانتیمتر به 3800 میکروموس بر سانتیمتر افزایش یافته است. بالاترین میزان هدایت الکتریکی در بخش غربی محدوده کالشور است. مقادیر قابل توجه رسوبات سیلتی- رسی واجد املاح تبخیری، قرارگیری در پایاب حوضه آبریز و شیب مورفولوژیکی اندک نیز موجب کاهش کیفیت آب شده است. بررسیها نشان میدهد با افزایش مصرف بیرویه آبهای زیرزمینی در ده سال گذشته، میزان سطح آب بطور متوسط سالانه 29/1 متر کاهش یافته است. بر اساس نتایج این بررسی که حاکی از افت و کاهش کیفیت آبهای زیرزمینی در منطقه مورد مطالعه است، میتوان اذعان داشت که با روند فعلی، در آینده نه چندان دور اثرات زیستمحیطی متعددی از قبیل کاهش آبدهی و یا خشک شدن چشمهها، قنوات و چاهها، تغییر کاربری اراضی و الگوی کشت منطقه و نشست زمین را در منطقه شاهد خواهیم بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آبخوان؛ آب های زیرزمینی؛ اثرات زیست محیطی؛ دشت نیشابور | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 598 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 633 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 547 |
| تعداد مقالات | 5,688 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,249,828 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,551,848 |