ارزیابی خطر سلامتی عناصر بالقوه سمی در رسوبات رودخانه ای غرب و جنوب غرب دریاچه ارومیه | ||
| یافتههای نوین زمینشناسی کاربردی | ||
| دوره 17، شماره 34، دی 1402، صفحه 68-82 اصل مقاله (908.78 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nfag.2022.26365.1520 | ||
| نویسندگان | ||
| مژگان دهقانی* 1؛ حسین پیرخراطی2؛ راضیه لک3؛ فرخ اسدزاده4 | ||
| 1دانشجوی دکترا زمینشناسی زیستمحیطی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران | ||
| 2دانشیار گروه زمینشناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران | ||
| 3دانشیار پژوهشکده علومزمین، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، ایران | ||
| 4دانشیار گروه علوم و خاک، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران | ||
| چکیده | ||
| دریاچه ارومیه با بیش از 51 هزار کیلومتر مربع مساحت، یکی از 6 حوضه آبریز اصلی ایران است. رودخانههای نازلوچای، شهرچای، بازاندوزچای، گدارچای، مهابادچای و سیمینهرود واقع در غرب و جنوب غرب دریاچه ارومیه از جمله مهمترین رودخانههای تامینکننده آب دریاچه هستند. هدف از مطالعه حاضر ارزیابی ریسک سلامتی فلزاتسنگین شامل کادمیوم، سرب، نیکل، کبالت، ارسنیک و کروم در رسوبات سطحی بستر رودخانههای غرب و جنوب غرب دریاچه ارومیه میباشد که بدینمنظور 22 نمونه رسوب از عمق 10-0 سانتیمتر به طور تصادفی برداشته شد و پس از تجزیه نمونهها به روش ICP-OES، ریسک غیرسرطانزایی برای همه عناصر مورد مطالعه و ریسک سرطانزایی برای عناصر با سرطانزایی قطعی (کادمیوم، نیکل و کروم) محاسبه گردید. براساس نتایج، بیشترین غلظت نیـکل، کـبالت و کروم در رودخانههای باراندوزچای و گدارچای، بیشترین غلظت ارسنیک در دلتا و پاییندست رودخانههای نازلوچای و مهابادچای و بیشترین غلظت کادمیوم در دلتای نازلوچای و پاییندست سیمینهرود ثبت گردید که در موارد ذکر شده غلظت فلزات سنگین بسیار بیش از مقدار زمینه است. دوزهای میانگین روزانه فلزاتسنگین مورد مطالعه برای کودکان و بزرگسالان بدینترتیب اندازهگیری شد: کادمیوم< سرب < ارسنیک < کبالت < کروم< نیکل. همچنین نتایج نشان داد که بیشترین ریسک غیرسرطانزایی برای کودکان بهترتیب مربوط به کبالت، کروم و نیکل بوده که ریسک غیرسرطانزایی کبالت (51/0) و کروم (215/0) به آستانه نزدیک است. ریسک کلی (HI) همه فلزاتسنگین مورد مطالعه برای کودکان نیز در نزدیکی حد آستانه قرار دارد. ریسک کلی کروم و کبالت به ترتیب در 5 و 4 نمونه نزدیک به حد آستانه است و تنها در یک نمونه واقع در پاییندست باراندوزچای، ریسک کلی کبالت از مقدار آستانه فراتر رفته است. ریسک سرطانزایی کادمیوم و نیکل در نمونههای مورد مطالعه سلامت انسان را تهدید نمیکند درحالیکه ریسک سرطانزایی کروم بهحد آستانه نزدیکشده و بهتبع آن ریسک سرطانزایی کل نیز در نزدیکی حد آستانه قرار دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فلزات سنگین؛ رسوبات سطحی رودخانه؛ ریسک سلامتی؛ ریسک سرطان زایی؛ دریاچه ارومیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,394 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 407 |
||
- همه نشریات
- دانشکده علوم ورزشی
- دانشکده کشاورزی
- دانشکده مهندسی
- دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی
- دانشکده علوم انسانی
- دانشکده هنر و معماری
- دانشکده دامپزشکی
- دانشکده علوم پایه
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 548 |
| تعداد مقالات | 5,691 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,250,211 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,552,313 |