ارزیابی کیفیت آب زیرزمینی دشت آبرفتی ارومیه در سامانه های آبیاری | ||
| یافتههای نوین زمینشناسی کاربردی | ||
| دوره 15، شماره 30، دی 1400، صفحه 177-187 اصل مقاله (1023.58 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nfag.2021.23861.1457 | ||
| نویسندگان | ||
| صبا محمدی1؛ حسین پیرخراطی* 2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسیارشد، گروه زمینشناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه | ||
| 2دانشیار گروه زمینشناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه | ||
| چکیده | ||
| کیفیت آب زیرزمینی جهت اهداف آبیاری در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است. تحقیق حاضر، با هدف دست یافتن به کیفیت آب زیرزمینی دشت آبرفتی ارومیه، در سامانههای آبیاری میباشد؛ جاییکه فعالیتهای کشاورزی به دلیل افزایش روند خشکسالی در دریاچه ارومیه به آبهای زیرزمینی وابسته است. در این مطالعه، از دادههای مربوط به 59 حلقه چاه آب زیرزمینی منطقه مطالعاتی در فصل خشک سال 1397 استفاده شده است. دادهها از نظر پارامترهای کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند؛ سپس جهت بررسی تغییرات مکانی آب زیرزمینی و تعیین محدوده مناسب برای استفاده در سامانههای آبیاری، از تعدادی شاخصهای کیفیت آب (شاخص نفوذپذیری، نسبت جذب منیزیم، نسبت جذب سدیم، نسبت کیلی، درصد سدیم، سدیم کربنات باقی مانده و شاخص اشباع لانژلیر) با استفاده از روش زمینآماری در نرمافزار سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، استفاده گردید. بر اساس نتایج بهدست آمده، مقادیر مرتبط با پارامترهای کیفی pH، هدایت الکتریکی، کلسیم، سدیم، کلراید، سولفات، پتاسیم و کل جامدات محلول در حد مجاز میباشند؛ درحالیکه، 5/8 درصد و 17 درصد از چاههای آب زیرزمینی منطقه، بهترتیب در بیکربنات و منیزیم، دارای مقادیر بیش از حد مجاز بر اساس استاندارد سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO, 1994)، میباشند. آب زیرزمینی منطقه مطالعاتی، از نظر مقادیر بهدست آمده برای شاخص نسبت جذب سدیم، کیفیت عالی و از نظر مقادیر محاسبه شده برای شاخص نفوذپذیری و درصد سدیم، کیفیت مناسب برای اهداف آبیاری را نشان میدهند. مقادیر مرتبط با غلظت نسبت جذب منیزیم، در 6/18 درصد چاهها و مقادیر سدیم کربنات باقی مانده در تعداد سه نمونه از چاهها، پایینتر از حد مجاز میباشند؛ در حالیکه، چاههای مطالعاتی منطقه، از نظر مقادیر محاسبه شده برای شاخص نسبت کیلی و اشباع لانژلیر، برای آبیاری نامناسب میباشند. نقشههای توزیع مکانی شاخصهای کیفیت آب زیرزمینی نشان میدهد که قسمت مرکزی دشت آبرفتی ارومیه، بهترین زون جهت اهداف آبیاری میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آب زیرزمینی؛ دشت آبرفتی ارومیه؛ سامانه های آبیاری؛ شاخص های کیفیت آب؛ توزیع مکانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 646 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 393 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 548 |
| تعداد مقالات | 5,691 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,250,456 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,552,509 |