به کارگیری روش طیف سنجی فلورسانس اشعه ایکس (WDXRF) در مطالعه سکه های نقره ای ساسانیان | ||
| پژوهش های باستان شناسی ایران | ||
| مقاله 9، دوره 5، شماره 9، 1394، صفحه 163-174 اصل مقاله (543.59 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی حاجی ولیئی* 1؛ بیتا سودایی2 | ||
| 1استادیار گروه فیزیک دانشگاه بوعلی سینا | ||
| 2استادیار گروه باستان شناسی دانشگاه آزاد واحد ورامین-پیشوا | ||
| چکیده | ||
| مطالعهی اشیاء باستانی با استفاده از روشهای غیر مخرب که به نمونههای باستانی آسیب نمیرساند، امری متداول در دنیای امروزی گردیده است. تکنیکهایی نظیر PIXE (تابش اشعه ایکس القا شده توسط پروتون)، XRF (فلورسانس اشعه ایکس)، XRD (پراش اشعه ایکس) برای این منظور بهکار گرفته شدهاند. در این پژوهش نیز ترکیب شیمیایی 16 سکه نقره متعلق به شاهان ساسانی همچون: پیروز، بلاش، قباد اول، خسرو اول، هرمز چهارم، خسرو دوم، و اردشیر سوم که در موزه ملی ایران واقع در تهران موجود میباشند، با استفاده از فلورسانس اشعه ایکس (XRF) بهصورت علمی مورد مطالعه قرار گرفته است. در کنار نقره بهعنوان عنصر اصلی، فلزاتی همچون آهن، طلا و سرب مشاهده شدند. با اطلاعاتی که تاکنون بهدست آمده است، بعضی عناصر نقش عناصر ردیاب و شاخص را بازی میکنند که از روی حضور و یا عدم حضور آن عناصر و همچنین درصد آنها، میتوان به نتایج مهمی از قبیل اصل بودن و یا تقلبی بودن سکهها رسید. همچنین آنالیز عنصری اشیاء باستانی اطلاعاتی درباره شرایط سیاسی و اقتصادی پادشاهان مورد علاقه فراهم میکند. تأثیر جنگهای طولانی و شکست یا پیروزی شاهان را میتوان در کم و زیاد شدن نقره موجود در سکهها دید. در واقع قدرت سیاسی بر قدرت اقتصادی تأثیر میگذارد و همچنین قدرت اقتصادی تقویت حکومت و سیاست را به همراه دارد. شاهان آن دوره برای ضرب سکههای خود از چه معادنی استفاده میکردند؟ سوالی که در این پژوهش سعی شده است تا به آن پاسخ داده شود. برای استحصال نقره از دو نوع معدن سرب بهنامهای سروسایت و گالنا استخراج صورت میگرفته است. بهنظر میرسد نقره بهکار رفته در سکههای مورد مطالعه در این تحقیق که در ضرابخانههای استخر، اردشیرخوره، دارابگرد، رامهرمز، بیشاپور، اکباتان و سیستان ضرب شدهاند، از معادن سروسایت استخراج شدهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فلورسانس اشعه ایکس؛ ساسانیان؛ ضرابخانه؛ عناصر ردیاب؛ نقره | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,543 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,884 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 546 |
| تعداد مقالات | 5,665 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,188,728 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,510,739 |