آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 536 |
| تعداد مقالات | 5,580 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,783,914 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,153,117 |
تبیین فرآیند گذار از معماری با پلان گرد به راست گوشه در دوره نوسنگی حوضه ی زاگرس مرکزی ایران | ||
| پژوهش های باستان شناسی ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nb.2026.31267.2824 | ||
| نویسندگان | ||
| ذبیح اله فتحی1؛ احمد علی یاری* 2؛ فرشید ایروانی قدیم3؛ احمد چایچی امیرخیز4 | ||
| 1باستانشناسی،دانشگاه هنر اصفهان،دانشکده حفاظت و مرمت | ||
| 2گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3باستان شناسی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 4استادیار پژوهشگاه میراث فرهنگی کشور. | ||
| چکیده | ||
| معماری به عنوان یکی از عناصر اساسی در تعریف دورهی نوسنگی، در طول فرآیند نوسنگی شدن در شرق باستان، تغییر و تحولات گسترده و پیچیدهای را در ابعاد گوناگون طی کرده است که هر کدام یک موضوع با اهمیت پژوهشی است. یکی از زمینههای مهم معماری که در پژوهشهای باستانشناسی دورهی نوسنگی در زاگرس مرکزی ایران به عنوان یکی از مهمترین کانونهای فرایند نوسنگی شدن به آن توجه نشده است، بررسی از لحاظ پلان معماری است. فرآیند گذار از معماری با پلان گرد به راستگوشه به عنوان یکی از مهمترین مشخصههای دوره نوسنگی جنوب غرب آسیا در حوضههای لوانت، بین النهرین و آناتولی شناخته شده است، اما در زاگرس مرکزی ایران، علیرغم ظرفیتهای مطالعات باستانشناسی فراوان و وجود محوطههای مهم نوسنگی از جمله تپه آسیاب، سراب، گوران، گنجدرًه ، عبدالحسین، جانی آباد، شیخی آباد، چیاسبزشرقی و کپرگاه در این زمینه شناخت کافی وجود ندارد. شواهد باستان-شناسی نشان میدهد که، زاگرس مرکزی ایران بخشی از حوضهی افق معماری با پلان گرد بوده است که در مرحلهی دوم دورهی نوسنگی بدون سفال معماری با پلان راستگوشه جایگزین آن شده است. در این پژوهش به دنبال شناخت فرایند تغییر و تحولات معماری، و محرک شکلگیری این تغییر و تحولات در طول دورهی نوسنگی در زاگرس مرکزی ایران چند زمینهی مهم و مبهم مورد سوال قرار گرفته است که عبارتند از:1- شواهد معماری با پلان گرد و راستگوشه در حوضهی زاگرس مرکزی کدامند؟ مهمترین زمینه-های تغییر پلان معماری از گرد به راستگوشه در حوضهی مورد مطالعه چه بوده است؟ بر اساس نتایج این پژوهش، تغییر پلان معماری از گرد به راستگوشه که در محوطه هایی مانند تپه آسیاب، سراب، گوران، گنجدرًه، عبدالحسین، چیاسبزشرقی و کپرگاه مستندنگاری شده است، که پیامد ملاحظات متعدد زیست محیطی ، اقتصادی و اجتماعی بوده است و بررسی آن با در نظر گرفتن یک عامل یا محرک امکان پذیر نیست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژگان گلیدی: زاگرس مرکزی؛ معماری نوسنگی؛ اهلی سازی؛ پلان گرد و راستگوشه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 12 |
||