آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 536 |
| تعداد مقالات | 5,580 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,783,922 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,153,119 |
ساختارهای گفتمانی و بازنمایی قدرت در منتخبی از ادعیة قرآنی (مطالعهای بر اساس رویکرد گفتمان انتقادی هاج و کرس) | ||
| دوفصلنامه دعاپژوهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/dua.2026.32490.1246 | ||
| نویسندگان | ||
| فاروق نعمتی* 1؛ سیدصدرالدین محمودی2 | ||
| 1استان کردستان- شهرستان مریوان- دانشگاه پیام نور مریوان | ||
| 2استادیار گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| ادعیة قرآنی بهعنوان بخشی از گفتمان وحیانی، افزون بر کارکرد عبادی و نیایشی، حامل لایههایی از معناهای ایدئولوژیک و روابط قدرت هستند که در قالب ساختارهای زبانی و گفتمانی بازنمایی میشوند. از این منظر، زبان دعا صرفاً بیان درخواست و نیایش نیست، بلکه عرصهای برای بازنمایی نوعی نظم معنایی و رابطه قدرت میان خداوند و انسان به شمار میآید. پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی هاج و کرس، به بررسی چگونگی بازنمایی قدرت در ادعیة قرآنی میپردازد. چارچوب نظری این پژوهش بر چهار مؤلفة اصلی این نظریه، یعنی نامدهی، اسمسازی، ساختهای معلوم و مجهول، و جملات کنشی و اسنادی استوار است. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی است و دادههای پژوهش شامل گزیدهای از ادعیة قرآنی است که با تمرکز بر سطوح واژگانی و نحوی مورد تحلیل قرار گرفتهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که راهبردهای نامدهی، بهویژه در کاربرد اسمای حسنای الهی و اوصاف کمالی، نقش مهمی در برجستهسازی اقتدار مطلق خداوند و تثبیت جایگاه عبودیت انسان ایفا میکنند. همچنین اسمسازی با تبدیل فرایندهای کنشی به مفاهیم انتزاعی، به طبیعیسازی و تثبیت نظم معنایی توحیدی کمک میکند. از سوی دیگر، غلبة ساختهای معلوم در نسبت دادن افعال به خداوند، عاملیت و کنشمندی الهی را برجسته میسازد، در حالی که کاربرد ساختهای مجهول در برخی موارد به پسزمینهرانی عامل انسانی و تمرکز بر | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن کریم؛ ادعیة قرآنی؛ گفتمان انتقادی؛ نظریة هاج و کرس؛ بازنمایی قدرت؛ ایدئولوژی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 14 |
||