دانشگاه بوعلی سینا

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات22
تعداد شماره‌ها536
تعداد مقالات5,580
تعداد مشاهده مقاله10,783,914
تعداد دریافت فایل اصل مقاله7,153,117
سبحانی چگنی, فرزانه, موسوی, سیدمحمدعلی. (1404). چارچوب مفهومی بودجه‌ریزی بین نسلی بر اساس اولویت آبادانی زمین با تأکید بر نهج‌البلاغه. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 13(49), 117-142. doi: 10.22084/nahj.2026.31751.3236
فرزانه سبحانی چگنی; سیدمحمدعلی موسوی. "چارچوب مفهومی بودجه‌ریزی بین نسلی بر اساس اولویت آبادانی زمین با تأکید بر نهج‌البلاغه". پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 13, 49, 1404, 117-142. doi: 10.22084/nahj.2026.31751.3236
سبحانی چگنی, فرزانه, موسوی, سیدمحمدعلی. (1404). 'چارچوب مفهومی بودجه‌ریزی بین نسلی بر اساس اولویت آبادانی زمین با تأکید بر نهج‌البلاغه', پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 13(49), pp. 117-142. doi: 10.22084/nahj.2026.31751.3236
سبحانی چگنی, فرزانه, موسوی, سیدمحمدعلی. چارچوب مفهومی بودجه‌ریزی بین نسلی بر اساس اولویت آبادانی زمین با تأکید بر نهج‌البلاغه. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 1404; 13(49): 117-142. doi: 10.22084/nahj.2026.31751.3236

چارچوب مفهومی بودجه‌ریزی بین نسلی بر اساس اولویت آبادانی زمین با تأکید بر نهج‌البلاغه

فصلنامه پژوهشنامه نهج‌البلاغه
مقاله 5، دوره 13، شماره 49، خرداد 1404، صفحه 117-142    اصل مقاله (1.65 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nahj.2026.31751.3236
نویسندگان
فرزانه سبحانی چگنی1؛ سیدمحمدعلی موسوی* 2
1استادیار، گروه تفسیر قرآن، جامعه الزهرا سلم الله علیها، قم، ایران
2استادیار، گروه اقتصاد، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ایران
چکیده
در پاسخ به بحران فراگیر «کوتاه‌مدت‌نگری مالی» و فرسایش نظام‌مند عدالت بین نسلی در سیاست‌گذاری‌های معاصر، این پژوهش به طراحی یک چارچوب مفهومی-عملیاتی جامع برای بودجه‌ریزی پایدار می‌پردازد. این تحقیق با اتکا به حکمت سیاسی نهج‌البلاغه و با استفاده از یک روش‌شناسی تحلیل محتوای کیفی دومرحله‌ای عمل می‌کند؛ این فرآیند شامل «تفسیر تاریخی-متنی» برای استخراج دقیق مضامین در بستر اولیه و سپس «بازسازی مفهومی» برای بازآفرینی آن اصول جهت پاسخگویی به چالش‌های مدرن است. یافته‌های نظری پژوهش منجر به شناسایی سه اصل حکمرانی مالی شد: ۱) تقدم ذاتی «عمارة الارض» (آبادانی پایدار و سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های مولد) بر «استجلاب الخراج» (درآمد آنی)؛ ۲) بازتعریف نقش حاکم از «مالک» به «امانت‌دار» که مستلزم پاسخگویی در قبال حفظ سرمایه‌های ملی است؛ و ۳) گسترش مفهوم «حق‌الناس» (حقوق مردم) به‌گونه‌ای که حقوق نسل‌های آینده را به‌عنوان یک الزام اخلاقی و حقوقی الزام‌آور در بر گیرد. چارچوب پیشنهادی، این مبانی هنجاری را در قالب سه ابزار سیاستی قابل‌اجرا ارائه می‌کند: «ماتریس ارزیابی آبادانی-درآمد» برای اولویت‌بندی عینی پروژه‌ها، «قاعده بدهی مولد» که استقراض عمومی را تنها برای ایجاد دارایی‌های بین نسلی مشروع می‌داند و ساز و کار نظارتی «گزارش سالانه آبادانی سرزمین» جهت پایش شفاف و حسابرسی سرمایه‌های طبیعی و انسانی. درنهایت، مدل ارائه‌شده پارادایمی جایگزین برای حکمرانی مالی ارائه می‌دهد که با تغییر «معیار موفقیت» از رشد کوتاه‌مدت به «آبادانی پایدار»، راه‌حلی اخلاق‌مدار و عملیاتی جهت نهادینه‌سازی عدالت بین نسلی در فرآیند بودجه‌ریزی فراهم می‌آورد.
کلیدواژه‌ها
بودجه‌ریزی بین نسلی؛ نهج‌البلاغه؛ آبادانی زمین؛ عدالت بین نسلی؛ مالیه عمومی اسلامی؛ امانت‌داری
مراجع
  • ابن‌ابی‌الحدید، عبدالحمیدبن‌هبه‌الله (۱۴۰۴). شرح نهج‌البلاغه. قم: کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی.
  • ابن شعبه حرانی، حسن‌بن‌علی (۱۴۰۴). تحف العقول عن آل الرسول (صلی‌الله علیه و اله). قم: جامعه مدرسین.
  • ابن شهرآشوب مازندرانى، محمد بن على (1379). مناقب آل أبی طالب علیهم‌السلام. قم: علامه.
  • ابن میثم بحرانی، میثم‌بن‌علی (۱۴۰۴ ق). شرح نهج‌البلاغه. بیروت: دار الفکر.
  • احمدی میانجی، علی (۱۴۱۹ ق). مکاتیب الرسول (صلی‌الله علیه و آله). قم: دارالحدیث.
  • شیخ مفید، محمد بن محمد بن نعمان (۱۴۱۳). المقنعه. قم: کنگره جهانی هزاره شیخ مفید.
  • کرمی، محمد (1398). شرح نهج‌البلاغه. بیروت: مؤسسه الطبع و النشر.
  • فیض‌الاسلام، علی‌نقی (1368). ترجمه و شرح نهج‌البلاغه. تهران: سازمان چاپ و انتشارات فقیه.
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷5). پیام امام امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) (شرحی بر نهج‌البلاغه). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  • مغنیه، محمدجواد (1425). فی ظلال نهج‌البلاغه. قم: دارالکتاب الاسلامی.
  • موسوی، سید عباس علی (۱۴۱۸). شرح نهج‌البلاغه. بیروت: دار الرسول الاکرم.
  • مجلسی، محمدباقر (۱۴۰۳). بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  • شریف الرضی، محمد بن حسین. (1414). نهج‌البلاغه (صبحی صالح). قم: دارالهجره.
  • کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  • گلدین، یان، و ال. آلن وینترز (1379). اقتصاد توسعه پایدار، ترجمه: غلامرضا آزاد ارمکی و عبدالرضا رکن‌الدین افتخاری، چاپ اول، تهران: شرکت چاپ و نشر بازرگانی وابسته به مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی
  • توتونچیان، علیرضا (1395). از اهداف توسعه هزاره تا اهداف توسعه پایدار (سال‌های 2000 تا 2030)، تهران: وزارت امور خارجه، اداره نشر.
  • حسینی، سید رضا (1393). سیره اقتصادی امام علی علیه‌السلام، تهران: کانون اندیشه جوان.
  • Coganuli, H. T., & Desi Adhariani (2023). Perancangan Implementasi Green Budgeting Pada PT. ABC Menuju Green Company, Owner: Riset & Jurnal Akuntansi, 7(4), 3255-3266.
  • Nihayah, D. M. and Rini Diastuti (2023). The Role of Green Budgeting on Environmental Quality on Indonesia, Economics Development Analysis Journal, Vol. 12(2), 2017-230.
  • Funke, Katja & G. Huang, Khaled Eltokhy, Yujin Kim, Genet Zinabou (2021). IMF Working Paper.
  • Salako, S. E. (2017). Climate Change, Environmental Security and Global Justice, International Law Research, Vol. 6, No. 1, 119-131.
  • UN (1987). Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future, are.admin.ch
  • Salako, S. E. (2017). Climate Change, Environmental Security and Global Justice. International Law Research; Vol. 6, No. 1, P.119-131.
  • International Monetary Fund. (2024, October). Fiscal Monitor: Putting a Lid on Public Debt. Washington, DC: IMF Publication Services.
  • (2023). Climate Change 2023: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change.
  •  
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 30
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب