دانشگاه بوعلی سینا

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات22
تعداد شماره‌ها536
تعداد مقالات5,580
تعداد مشاهده مقاله10,783,925
تعداد دریافت فایل اصل مقاله7,153,120
شکرانه ارزنقی, امید, غفاری هشجین, زاهد, کشاورزشکری, عباس. (1404). نقش هیئت های مذهبی در تولید و تقویت سرمایه اجتماعی در فرایند انقلاب اسلامی. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 15(57), 59-84. doi: 10.22084/rjir.2025.31487.3959
امید شکرانه ارزنقی; زاهد غفاری هشجین; عباس کشاورزشکری. "نقش هیئت های مذهبی در تولید و تقویت سرمایه اجتماعی در فرایند انقلاب اسلامی". پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 15, 57, 1404, 59-84. doi: 10.22084/rjir.2025.31487.3959
شکرانه ارزنقی, امید, غفاری هشجین, زاهد, کشاورزشکری, عباس. (1404). 'نقش هیئت های مذهبی در تولید و تقویت سرمایه اجتماعی در فرایند انقلاب اسلامی', پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 15(57), pp. 59-84. doi: 10.22084/rjir.2025.31487.3959
شکرانه ارزنقی, امید, غفاری هشجین, زاهد, کشاورزشکری, عباس. نقش هیئت های مذهبی در تولید و تقویت سرمایه اجتماعی در فرایند انقلاب اسلامی. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 1404; 15(57): 59-84. doi: 10.22084/rjir.2025.31487.3959

نقش هیئت های مذهبی در تولید و تقویت سرمایه اجتماعی در فرایند انقلاب اسلامی

پژوهشنامه انقلاب اسلامی
دوره 15، شماره 57، اسفند 1404، صفحه 59-84    اصل مقاله (1.54 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/rjir.2025.31487.3959
نویسندگان
امید شکرانه ارزنقی1؛ زاهد غفاری هشجین* 2؛ عباس کشاورزشکری2
1دانشجوی دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی دانشگاه شاهد تهران.
2استاد علوم سیاسی دانشگاه شاهد تهران.
چکیده
هدف: هدف این پژوهش، بررسی نقش هیئت‌های مذهبی به‌عنوان عامل تولید و تقویت سرمایه‌ اجتماعی در فرآیند پیروزی انقلاب اسلامی ایران است. هیئت‌های مذهبی به‌عنوان یکی از منابع سرمایه‌ اجتماعی، جایگاهی ویژه در ترویج نمادها و شعائر مذهبی در میان شیعیان دارند.
روش ­شناسی پژوهش: این پژوهش با روش تحلیل اسنادی و با استفاده از ابزارهای کتابخانه‌ای و اسنادی، در پی پاسخ به این پرسش اصلی است: «نقش هیئت‌های مذهبی در تولید و تقویت سرمایه‌ اجتماعی در فرآیند انقلاب اسلامی چگونه بوده است؟»
یافته­ ها: به‌کارگیری تلفیقی از نظریات سرمایه اجتماعی (بوردیو، پاتنام، کلمن) و نظریه بسیج منابع (تیلی)، نشان دهنده این است که هیئت‌های مذهبی بستری پویا برای ایجاد اعتماد متقابل، بازتولید ارزش‌ها و هنجارهای انقلابی و خلق یک فرهنگ سیاسی مشترک بودند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هیئت‌های مذهبی، با تکیه بر ظرفیت‌های مردمی و مذهبی خود، توانستند از طریق تجمعات و مراسم‌های خود، شبکه‌های منسجمی ایجاد کنند و سازماندهی و مشارکت توده‌های مردم را در فرآیند انقلاب افزایش دهند. این نهادها با بهره‌گیری از عناصر فرهنگی و مذهبی، انگیزه‌ها و باورهای انقلابی را تقویت کردند و از طریق شبکه‌سازی انقلابی، مشارکت سیاسی و اجتماعی و ترویج اخلاق و ارزش‌های اسلامی، در شکل‌گیری هویت و مشارکت مردم مؤثر بودند.
نتیجه ­گیری: برگزاری مراسم‌های هیئت‌های مذهبی به تقویت ارزش‌ها، هنجارهای مذهبی، اعتقادی و هویتی در میان اقشار مختلف جامعه انجامید و اعتماد اجتماعی گسترده‌ای را در میان آن‌ها پدید آورد و در نهایت منجر به بسیج توده های عظیمی از مردم علیه حکومت پهلوی گردید.
کلیدواژه‌ها
هیئت مذهبی؛ سرمایه اجتماعی؛ انقلاب اسلامی؛ شبکه سازی؛ اعتماد؛ ارزش؛ هنجار
مراجع
  • Bakhash, Shaul. (1991). “Iran”, The American Historical Review, 96:5.
  • Biron, Alain (1991). Dictionary of Social Sciences (English-French-Persian), translated by Bagher Saroukhani. Tehran: Kayhan Publications.
  • Fasihi, Amanollah. 2007. “Religion and Social Capital. Journal of Ma'rifat”, 16th Year, No. 12.
  • Ghaffari Hashjin, Zahed; & Niyazi, Elham (2019). “The Role of Pilgrimage as Social Capital in the Process of the Islamic Revolution”. Master's Thesis. Tehran: Shahed University.
  • Ghaffari Hashjin, Zahed; Morshedizad, Ali; & Khodadadi, Haniyeh. (2012). “The Role of Religious Associations in Tehran in the Process of the Victory of the Islamic Revolution”. Political Science Journal, 8(2), 63-82. doi: 10.30497/pk.2013.1330.
  • Ghorbani, Saeid; Rahimian, Mohammad; & Ghaffari Hashjin, Zahed (2017). “Investigating the Components of the Culture of Sacrifice and Martyrdom in the Thought of Martyr Motahhari”. Islamic Social Studies, 23(112), 61-85.
  • Hesam Mazaheri, Mohsen (2021). The Book of Religious Assemblies in Contemporary Iran (Five Volumes). Arma Publishers. Tehran.
  • Hessam Mazaheri, Mohsen (2022). Shia Media: Sociology of Mourning Rituals and Religious Associations in Iran. Arma.
  • Islamic Revolution Documentation Center (2021). “The Islamic Revolution in Mashhad”. https://irdc.ir/0001q4.
  • Jafarian, Rasul (2010). Religious-Political Currents and Organizations in Iran. Elm Publishers. Tehran.
  • Keddie, Nikki (1983). “Iranian Revolutions in Comparative Perspective”, The American Historical Review, 88:3.
  • Panahi, Mohammad Hossein (2018). Theories of Revolution: Occurrence, Process, and Consequences, Tehran: SAMT Publications. (In Persian)
  • Pirani, Parviz (2013). Conceptual and Theoretical Foundations of Social Capital. Tehran: Elm Publications.
  • Political Ashura (2017). “The Center for the Great Islamic Encyclopedia”. https://www.cgie.org.ir/fa/news/179955.
  • Sameti, Hadi. (1996). “Resource Mobilization Theory and the Islamic Revolution of Iran”. Journal of the Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, (35).
  • Sami'i, Mohammad and Amouzadeh Mahdiyeji, Hanif (2014). “Social Capital of Mosques and the Islamic Revolution of Iran: A Case Study of the Social Network of Hedayat Mosque”. Political Science Research Journal, 9(4), pp. 73-102.
  • The Accompanying of the Coalition Associations with the Islamic Movement (2021). “Institute for Contemporary Political and Historical Studies”. Published on 06/05/2021. https://psri.ir/?id=qs52qr5j.
  • The Role of Mourning Associations in the Victory of the Islamic Revolution (2022). “Islamic Revolution Documentation Center”. https://irdc.ir/000244.
  • Tilly, Charles (2006). From Mobilization to Revolution, translated by Ali Morshedizad. Tehran: Imam Khomeini and the Islamic Revolution Research Institute.
  • Yaghoubi, Siavash; Mousavi, Seyyed Mohammad; & Hatami, Mohammad Reza. (2024). “The Lifeworld of Mourning Associations and its Comparison with the Formation of Ta'zieh in Iran”. Islamic Art Studies, 21(54), 660-684. doi:10.22034/ias.2023.417669.2294.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 21
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 18


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب