دانشگاه بوعلی سینا

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات22
تعداد شماره‌ها536
تعداد مقالات5,580
تعداد مشاهده مقاله10,783,919
تعداد دریافت فایل اصل مقاله7,153,119
مسترحمی, سیدعیسی, اخلاقی, احمد. (1404). چارچوب‌های سامان‌بخش آزادی بیان در اندیشه قرآنی امام خامنه‌ای. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 15(57), 37-57. doi: 10.22084/rjir.2026.31198.3936
سیدعیسی مسترحمی; احمد اخلاقی. "چارچوب‌های سامان‌بخش آزادی بیان در اندیشه قرآنی امام خامنه‌ای". پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 15, 57, 1404, 37-57. doi: 10.22084/rjir.2026.31198.3936
مسترحمی, سیدعیسی, اخلاقی, احمد. (1404). 'چارچوب‌های سامان‌بخش آزادی بیان در اندیشه قرآنی امام خامنه‌ای', پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 15(57), pp. 37-57. doi: 10.22084/rjir.2026.31198.3936
مسترحمی, سیدعیسی, اخلاقی, احمد. چارچوب‌های سامان‌بخش آزادی بیان در اندیشه قرآنی امام خامنه‌ای. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 1404; 15(57): 37-57. doi: 10.22084/rjir.2026.31198.3936

چارچوب‌های سامان‌بخش آزادی بیان در اندیشه قرآنی امام خامنه‌ای

پژوهشنامه انقلاب اسلامی
دوره 15، شماره 57، اسفند 1404، صفحه 37-57    اصل مقاله (1.28 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/rjir.2026.31198.3936
نویسندگان
سیدعیسی مسترحمی* 1؛ احمد اخلاقی2
1عضو هیئت علمی، دانشیار و مدیر گروه قرآن و علم، مجتمع آموزش عالی قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.
2دانش‌پژوه دکتری قرآن و علوم سیاسی، گروه قرآن و علوم انسانی، مجتمع آموزش عالی قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالیمه، دایکندی، افغانستان.
چکیده
هدف: این مقاله با هدف تبیین دیدگاه قرآنی امام خامنه‌ای درباره چارچوب‌های سامان‌بخش آزادی‌بیان نگاشته شده است تا زمینه برای تدوین الگوی قرآنی آزادی بیان فراهم گردد.
روش­ پژوهش: پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی- تحلیلی و با کاربست تفسیر موضوعی استنطاقی، پرسشی را از متن اجتماع دریافت و برای یافتن پاسخ، آن را به ساحت قرآن­ کریم عرضه کرده و تفسیر آیات را از آراء تفسیری امام خامنه ­ای دنبال کرده است.
یافته ­ها: آزادی ­بیان در منظومه معرفتی قرآن کریم، هر چند از حقوق بنیادین انسان به‌شمار می‌آید؛ اما همواره در چارچوب ضوابطی معنا می‌یابد که بر ارزش‌های الهی، مصالح اجتماعی و صیانت از حقیقت استوار بوده و از تبدیل‌شدن به ابزاری برای اهانت، تحریف و اخلال در امنیت اخلاقی و اجتماعی بازداشته شود. گسترش قرائت‌های افراطی و رها از ضابطه در فضای فکری و رسانه‌ای معاصر، ضرورت تبیین معیارها و حدود حاکم بر آزادی ­بیان بر پایه مبانی قرآنی را برجسته ساخته است.
نتیجه ­گیری: قرائت قرآنی امام خامنه‌ای از آزادی­­ بیان، قرائتی ضابطه‌مند، هدف‌گرا و مسئولیت‌محور است در این قرائت، آزادی­ بیان به‌عنوان اصل قرآنی دارای چارچوبی پنج ضلعی است که پایبندی به حقیقت، اخلاق، آرامش اجتماعی، مصالح عمومی جامعه و اهداف متعالیه اسلامی اضلاع آن را تشکیل می‌دهند. از این منظر، آزادی بیان با هدف اصلاح ­گری و با رعایت موازین اخلاقی، مقیّد به رعایت حدود الهی، نصاب ­های عقلی و منطقی و مصالح جامعه­ اسلامی قرار می ­گیرد. براین ‌اساس، بیان­ های تنش ­آفرین، وحدت­ شکن، شایعه­ ساز، توهین­ گونه، تمسخر­آمیز و مواردی­ که موجب فساد و تباهی فردی یا اجتماعی می  ­گردد، از این چارچوب خارج ­اند.
کلیدواژه‌ها
قرآن‌کریم؛ امام خامنه‌ای؛ اندیشه قرآنی؛ آزادی بیان؛ ضوابط آزادی بیان
مراجع
  • The Holy Quran
  • Nahj-ul-Balagha
  • Ibn Ashur, Muhammad Tahir (1999 AH). Tafsir al-Tahrir wa al-Tanwir, known as Tafsir Ibn Ashur, Beirut: Al-Tarikh Al-Arabi Foundation, first edition.
  • Ishaqi, Hussein (2005). Azadi Dar Islam wa Gharb, Qom: Islamic Research Center of the Islamic Broadcasting Corporation, first edition.
  • Anvari, Hassan (2002). Farhang Bozorg Sokhan, Tehran, Sokhan, first edition.
  • Ayazi, Seyyed Muhammad Ali (2000). Azadi Dar Quran, Tehran: Zikr Publishing and Research Foundation, unpublished.
  • Berlin, Aizia (1989). Four Articles on Azadi, translated by Movahedi, Muhammad Ali, Tehran: Al-Khwarizmi Joint Stock Company.
  • Information website of the Office for the Preservation and Publication of the Works of His Eminence Grand Ayatollah Seyyed Ali Khamenei https://khamenei.ir
  • Jafari, Mohammad Taqi (1996). Philosophy and the Purpose of Life, Tehran: Qadiani Publications, out of print.
  • Javadi Amoli, Abdullah (2002). Thematic Interpretation of the Quran: Society in the Quran, Qom: Israa Publications, out of print.
  • Johari, Ismail bin Hamad (1997). Al-Sahah; Taj al-Lughah and Al-Sahah al-Arabiya, Beirut: Dar al-Ilm for millions, first edition.
  • Dehkhoda, Ali Akbar (1998). Tehran: University of Tehran.
  • Raghib Isfahani, Hussein bin Muhammad (1992), Al-Mufradat al-Afas al-Quran, Beirut: Dar al-Ilm, first edition.
  • Reza, Muhammad Rashid (1993). Tafsir al-Quran al-Hakim al-Musharuf bi-tafsir al-Manar, Beirut: Dar al-Maraf, first edition.
  • Sobhani Tabrizi, Jafar (2000). Concepts of the Quran, Qom: Imam Sadiq (AS) Institute, out of print.
  • Seyyed Baqeri, Seyyed Kazem (2018). “The Right to Freedom of Expression from the Perspective of the Quran”, Political Sciences, Year 21, No. 81.
  • Seyyed Baqeri, Seyyed Kazem (2020). “The Criteria for Political Freedom with an Emphasis on the Holy Quran”, Political Science, Year 12, No. 2.
  • Shirkhani, Ali (2007). Freedom from the Perspective of Shiite Islam, Tehran: Islamic Revolution Documents Center, first edition.
  • Sadr, Seyyed Mohammad Baqir (2006), Economic Institutions of Islam, translated by Bayan, Gholam Reza, Shushtari, Fakhr al-Din, Tehran: Badr, unpublished.
  • Tabatabaei, Mohammad Hussein (2011). Al-Mizan in the Interpretation of the Quran, Beirut: Al-Alami Press, second edition.
  • Tabarsi, Fadl ibn Hassan (1993). Majma’ al-Bayan in the Interpretation of the Quran, Tehran: Nasser Khosrow, third edition.
  • Tabari, Mohammad ibn Jarir (beta). Tarikh al-Tabari, researched by Mohammad Abul-Fadl Ibrahim, Cairo, Dar al-Ma’arif, unpublished.
  • Amid, Hassan (1998). Farhang Persian Amid, Tehran, Sepehr, twelfth edition.
  • Amidzanjani, Abbas Ali (1998). Political Jurisprudence (Basic Rights and Fundamentals of the Constitution of the Islamic Republic of Iran), Tehran: Amir Kabir Publishing House, fourth edition.
  • Fadlallah, Seyyed Mohammad Hussein (1999). Interpretation of the Revelation of the Quran, Beirut, Dar al-Mulak for Printing and Publishing, second edition.
  • Qutb, Seyyed (1999). In the Shadow of the Quran, Beirut, Dar al-Shoroq, thirty-fifth edition.
  • Kulayni, Muhammad ibn Yaqub (1999). Al-Kafi (Islamic Studies), researcher/editor: Ghaffari Ali Akbar and Akhundi, Muhammad, Tehran: Dar al-Kuttab al-Islamic Studies, unpublished.
  • Katouzian, Nasser et al., (2003). Freedom of Thought and Expression, Tehran: Nashrgaraysh, first edition.
  • Maraghi, Ahmad Mustafa (no date). Interpretation of the Maraghi, Lebanon: Dar al-Fikr, published First.
  • Motahari, Morteza (2007). Islam and the Requirements of the Time, Tehran: Sadra Publications, 8th edition.
  • Masoumi, Jamshid (2017). Freedom of Speech and Its Foundations, Tehran: Mizan Publications, 1st edition.
  • Moein, Mohammad (1997). Persian Language, Tehran, Sepehr, 10th edition.
  • Mughniyeh, Mohammad Javad (2003). Al-Tafsir Al-Kashif, Qom: Dar Al-Kitab Al-Islami, 1st edition.
  • Makarem Shirazi, Nasser (1992). Tafsir Al-Numno, Tehran: Dar Al-Kitab Al-Islami, 10th edition.
  • Mill, John Stuart (1961). About Freedom, translated by Sana'i, Mahmoud, Tehran: Pocket Books.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 46
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 18


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب