دانشگاه بوعلی سینا

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات22
تعداد شماره‌ها536
تعداد مقالات5,580
تعداد مشاهده مقاله10,783,914
تعداد دریافت فایل اصل مقاله7,153,117
صادقی بکیانی, امین, عباسی, ابراهیم, اخوان کاظمی, بهرام. (1405). تحلیل گفتمان مبارزه درآرا آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی براساس نظریه‌انتقادی‌نورمن‌فرکلاف(1337-1357). پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 15(57), 1-15. doi: 10.22084/rjir.2025.30428.3883
امین صادقی بکیانی; ابراهیم عباسی; بهرام اخوان کاظمی. "تحلیل گفتمان مبارزه درآرا آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی براساس نظریه‌انتقادی‌نورمن‌فرکلاف(1337-1357)". پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 15, 57, 1405, 1-15. doi: 10.22084/rjir.2025.30428.3883
صادقی بکیانی, امین, عباسی, ابراهیم, اخوان کاظمی, بهرام. (1405). 'تحلیل گفتمان مبارزه درآرا آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی براساس نظریه‌انتقادی‌نورمن‌فرکلاف(1337-1357)', پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 15(57), pp. 1-15. doi: 10.22084/rjir.2025.30428.3883
صادقی بکیانی, امین, عباسی, ابراهیم, اخوان کاظمی, بهرام. تحلیل گفتمان مبارزه درآرا آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی براساس نظریه‌انتقادی‌نورمن‌فرکلاف(1337-1357). پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 1405; 15(57): 1-15. doi: 10.22084/rjir.2025.30428.3883

تحلیل گفتمان مبارزه درآرا آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی براساس نظریه‌انتقادی‌نورمن‌فرکلاف(1337-1357)

پژوهشنامه انقلاب اسلامی
دوره 15، شماره 57، اسفند 1404، صفحه 1-15    اصل مقاله (1.04 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/rjir.2025.30428.3883
نویسندگان
امین صادقی بکیانی* 1؛ ابراهیم عباسی2؛ بهرام اخوان کاظمی3
1دکتری علوم‌سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2دانشیار بخش علوم سیاسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3استاد بخش علوم سیاسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف واکاوی گفتمان مقاومت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در بازه زمانی ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۷ و تبیین نقش آن در مشروعیت‌زدایی از حکومت پهلوی و مقابله با نفوذ استعمار غربی انجام شده است.
روش ­شناسی پژوهش: مطالعه حاضر با بهره‌گیری از رویکردی ترکیبی شامل جامعه‌شناسی معرفت، تحلیل محتوای کیفیِ عرفی (بر اساس نظریه‌های شی-یِه و شانون) و تحلیل انتقادی گفتمان نورمن فرکلاف صورت پذیرفته است. داده‌های پژوهش از اسناد منتشر شده، کتاب‌ها، مقالات و خاطرات دوره مذکور استخراج و در سه سطح متن، کنش گفتمانی و بافت اجتماعی‌فرهنگی تحلیل شدند.
یافته ­ها: تحلیل‌ها نشان می‌دهد گفتمان هاشمی بر ساختار دوگانه‌ی متضادِ «استعمار در برابر استقلال»، «استبداد در برابر مشروطیت» و «مارکسیسم در برابر اسلام» استوار است. این گفتمان در دو مرحله تحول یافته: در سال‌های 1337–1344 از طریق نقد ایدئولوژیک و فرهنگی، و در دوره‌ی 1344–1357 با حرکت به سوی کنشگری سازمان‌یافته، همکاری با نخبگان، دانشجویان و گروه‌های مبارزه‌جوی دینی و چریکی. هاشمی ضمن نقد نظام پهلوی به‌مثابه‌ی بازوی استعمار، روحانیت را نیروی محرکه‌ی مبارزه معرفی و مبارزه‌ی فرهنگی را هسته‌ی اصلی مقاومت قلمداد کرد.
نتیجه­ گیری: گفتمان مورد بررسی صرفاً واکنشی دفاعی نبود، بلکه راهبردی فعال و عملیاتی برای دگرگونی ساختارهای قدرت محسوب می‌شد. هاشمی‌رفسنجانی با تلفیق مؤلفه‌های دینی، فرهنگی و سیاسی، بستر فکری و شبکه منسجمی برای انقلاب اسلامی فراهم آورد و ثابت کرد که زبان و شناخت، ابزارهای راهبردی برای بسیج عمومی، مشروعیت‌زدایی از استبداد و تحقق استقلال واقعی هستند.
کلیدواژه‌ها
گفتمان مبارزه؛ هاشمی رفسنجانی؛ مبارزه‌فرهنگی؛ مبارزه‌سیاسی؛ مبارزه‌مسلحانه
مراجع
  • Abdini-Sebzavar, Mohammad Sadegh (2022). Discourse Analysis of the Assassinations of Naser al-Din Shah, Mohammad Reza Pahlavi, and Ayatollah Hashemi Rafsanjani. MA Thesis, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran. Advisor: Dr. Abbas Asadi. (In Persian)
  • Alizadeh, Abdolreza, Azhdari-Zadeh, Hossein, Tavakkol-Kuthiri, Mohammad Ali, & Kafi, Majid (2006). Sociology of Knowledge: An Inquiry into the Relationship between “Social Structure and Agency” and “Human Knowledge.” Tehran: Research Institute of Hawzah and University. (In Persian)
  • Barrel, R. M. (2013). “Political Notes on Iran, 1260–1340”, (Vol. 12) (Afshar Amiri, Trans.). Tehran: Islamic Revolution Document Center. (In Persian)
  • Berger, P. L., & Luck mann, T. (1966). The Social Construction of Reality: A Treatise in the Sociology of Knowledge. New York: Doubleday.
  • Braun, V., & Clarke, V. (2006). “Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology”, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  • Esmaili, Hamidreza (2018). Political Thought of Ayatollah Hashemi Rafsanjani. Tehran: Islamic Revolution Document Center. (In Persian)
  • Fairclough, N. (1995). Critical Discourse Analysis: The Critical Study of Language. London: Longman.
  • Fairclough, N. (2009). A dialectical-relational approach to critical discourse analysis in social research. In R. Wodak & M. Meyer (Eds.), Methods of Critical Discourse Analysis (pp. 162–186). London: Sage.
  • Foucault, M. (1972). The Archaeology of Knowledge. New York: Pantheon Books.
  • Hashemi-Rafsanjani, Akbar (1984). Values and Schools: Marxism as the Cause of the Crisis of Values. Retrieved from https://ensani.ir/file/download/article/20120506084850-6028-421.pdf (In Persian)
  • Hashemi-Rafsanjani, Akbar (1984). Values and Schools: Marxism as the Cause of the Crisis of Values. Pasdare Eslam. Retrieved from http://pasdareeslam.com/40835 (In Persian)
  • Hashemi-Rafsanjani, Akbar (2003). The History of Palestine (Translated from the Arabic original by Akram Za’itar). Tehran: Boostan-e Ketab. (In Persian)
  • Hashemi-Rafsanjani, Akbar (2007). Memoirs and Documents of the Struggle Period, Vol. 2. Tehran: Daftar-e Nashr-e Ma’aref-e Enghelab. Retrieved from https://dl.persianpdf.com/ebook/1401/Dovrane_Mobarezeh_Hashemi_Rafsanjani.pdf (In Persian)
  • Hashemi-Rafsanjani, Akbar (2007). The Struggle Period, Vols. 1 & 2. Tehran: Daftar-e Nashr-e Ma’aref-e Enghelab. (In Persian)
  • Hashemi-Rafsanjani, Akbar, & Bahonar, Mohammad Javad (1967). The World in the Age of Prophethood. Tehran: Daftar-e Nashr-e Farhang-e Eslami. (In Persian)
  • Khosroshahi, Seyyed Hadi (2000). Be’that: Internal Publication of Seminary Students of Qom. Qom: Kolbe Shorogh. (In Persian)
  • Mannheim, K. (1936). Ideology and Utopia: An Introduction to the Sociology of Knowledge. New York: Harcourt, Brace & World.
  • Rashidi, Ahmad (2018). A Critical Discourse Analysis of Development during Hashemi Rafsanjani’s Presidency (1989–1997). Danesh-e Enghelab-e Eslami. https://irk.journals.pnu.ac.ir/article_5234.html (In Persian)
  • Shannon, C. E. (1948). “A mathematical theory of communication”. Bell System Technical Journal, 27(3): 379–423.
  • Zibakalam, Sadeq, & Atef-e-Sadat Etteghfar (2009). Hashemi without Retouch. Tehran: Rozaneh Publications. (In Persian)
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 29
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 33


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب