آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 536 |
| تعداد مقالات | 5,580 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,783,915 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,153,118 |
اختلالات جسمانی نادرشاه افشار و نقش آن در تشدید خشونت: یک بررسی روانفیزیولوژیکِ تاریخی | ||
| پژوهشهای نوین ایرانشناسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/mris.2026.32280.1021 | ||
| نویسنده | ||
| زهرا طاهری* | ||
| گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با رویکردی میانرشتهای و در چارچوب تاریخپزشکی و روانفیزیولوژی، به واکاوی نقش اختلالات جسمانی نادرشاه افشار در تشدید رفتارهای خشونتآمیز او میپردازد. اگرچه خشونت نادرشاه معمولاً در سنت تاریخنگاری ایران با عواملی چون بحرانهای سیاسی و ویژگیهای شخصیتی او تبیین شده است، اما منابع دوره افشاری شواهدی از ابتلای مداوم نادر به دردهای گوارشی، حملات تبدار، مشکلات هاضمه، بیخوابی و حالات اضطرابی جسمبرآمد ارائه میدهند؛ عواملی که میتوانند مطابق با مبانی نظری روانتنی و مدلهای معاصر تنظیم هیجانی، بهصورت مستقیم بر آستانه تحریکپذیری، تصمیمگیری و کنترل تکانه اثر بگذارند. روش پژوهش بر تلفیق تحلیل تاریخی دادههای زیستی با مدلهای روانفیزیولوژیک استوار است.این پژوهش نشان میدهد که بیماری جسمانی نادر صرفاً یک امر زیستی منفک از رفتار سیاسی او نبوده، بلکه در قالب یک چرخه زیستی–روانی–سیاسی عمل کرده است. بررسی دادهها نشان میدهد که درد مزمن گوارشی، از طریق ایجاد تحریکپذیری عصبی، کاهش آستانه تحمل، اختلال در خواب، اختلال در کارکردهای اجرایی مغز و افزایش واکنشهای تهاجمی، احتمالاً در بروز خشونت و تصمیمات تنبیهی نادر بهویژه در سالهای پایانی سلطنت، نقشی قابلتوجه داشته است .نتایج این مطالعه تأکید میکند که فهم رفتار رهبران سیاسی تنها با تکیه بر روانشناسی فردی کامل نمیشود، بلکه نیازمند شواهد زیستی و روانتنی نیز هست. تفسیر چندبعدی رفتار نادرشاه نشان میدهد خشونت سیاسی در برخی مقاطع نه محصول صرف اراده فردی یا اقتضائات قدرت، بلکه برآیند پیچیده تعامل بیماری جسمانی، فشارهای محیطی و ساختار روانی فرد است. این رویکرد میتواند راهی نوین برای بازخوانی چهرههای تاریخی و تحلیل رفتارهای غیرمنطقی یا رادیکال در تاریخ سیاسی ایران بگشاید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نادرشاه افشار؛ جنگ؛ روانفیزیولوژی؛ خشونت؛ اختلالات جسمی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 22 |
||