آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 536 |
| تعداد مقالات | 5,580 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,783,916 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,153,118 |
قلمرو احسان در گفتمان قرآن: از ساحت الهی تا مناسبات انسانی | ||
| مطالعات اجتماعی قرآن | ||
| دوره 4، شماره 2، بهمن 1404، صفحه 240-267 اصل مقاله (468.62 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/qss.2026.32297.1228 | ||
| نویسندگان | ||
| محمود شکر1؛ سمیه سلمانیان* 2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، گروه الهیات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| 2استادیار گروه الهیات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| احســان از مفاهیم محوری و پربســامد در گفتمان قرآن کریم اســت که قلمرو آن فراتر از یک فضیلت اخلاقی فردی، شبکهای بههمپیوسته از روابط الهی، انســانی و اجتماعــی را دربرمیگیــرد. تحلیــل ســیاقی و موضوعی آیات نشــان میدهــد کــه قرآن بــا ارائه تصویــری جامع از احســان، این مفهــوم را بهمثابه الگوی الهی-تربیتی برای ســاماندهی مناســبات انســان با خدا، خویشتن و دیگران مطرح میسازد. پژوهش حاضر با هدف تبیین ساختار سلسلهمراتبی و حوزههای کاربست احسان در قرآن کریم، از ساحت الهی تا عرصه مناسبات انسانی، انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تفسیر موضوعی قرآن کریم اســت. در این چارچوب، آیات مرتبط با مفهوم احســان و مشــتقات آن با اســتناد به تفاســیر و منابع معتبر گردآوری، طبقهبندی و با نگاهی جامع تحلیل شــدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که احسان در قرآن از ســاختاری سهســطحی برخوردار اســت: در سطح نخست، احسان الهــی بهعنوان سرچشــمه این منظومــه، در آفرینش نیکو، اعطــای کرامت و مقام خلافت انســان و گشــایش پس از سختی تجلی مییابد؛ در سطح دوم، احسان انسان به خداوند در قالب توحیدباوری، عبودیت آ گاهانه و اخلاص در عمل تحقق مییابد؛ و در سطح سوم، احسان انسان به هم نوع بهعنوان جلوه عینی و اجتماعی این اصل ظهور میکند. گونهشناسی مصادیق احسان نیز گســترهای وســیع را آشکار میســازد که از عبودیت الهی و تکریم والدین تا معاشــرت نیکو با همســر، مســئولیتپذیری اجتماعی و حمایت از نیازمندان امتداد مییابد. قرآن برای نهادینهســازی این مفهوم، از چارچوبی انگیزشــی بهــره میبــرد کــه پاداشهایی چون محبت الهــی، برکت در زندگــی دنیوی و پاداش اخروی را در بر میگیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| احسان الهی؛ احسان فردی؛ احسان اجتماعی؛ قرآن کریم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 75 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 53 |
||