دانشگاه بوعلی سینا

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات22
تعداد شماره‌ها536
تعداد مقالات5,580
تعداد مشاهده مقاله10,783,916
تعداد دریافت فایل اصل مقاله7,153,118
رحیمی, حسن, قاسمی ترکی, محمد علی, وحدتیان, رقیه. (1403). مفاهیم اعتمادساز در نظام حکومتی علوی در نامه 53 نهج‌البلاغه. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 12(48), 1-22. doi: 10.22084/nahj.2025.30813.3179
حسن رحیمی; محمد علی قاسمی ترکی; رقیه وحدتیان. "مفاهیم اعتمادساز در نظام حکومتی علوی در نامه 53 نهج‌البلاغه". پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 12, 48, 1403, 1-22. doi: 10.22084/nahj.2025.30813.3179
رحیمی, حسن, قاسمی ترکی, محمد علی, وحدتیان, رقیه. (1403). 'مفاهیم اعتمادساز در نظام حکومتی علوی در نامه 53 نهج‌البلاغه', پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 12(48), pp. 1-22. doi: 10.22084/nahj.2025.30813.3179
رحیمی, حسن, قاسمی ترکی, محمد علی, وحدتیان, رقیه. مفاهیم اعتمادساز در نظام حکومتی علوی در نامه 53 نهج‌البلاغه. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 1403; 12(48): 1-22. doi: 10.22084/nahj.2025.30813.3179

مفاهیم اعتمادساز در نظام حکومتی علوی در نامه 53 نهج‌البلاغه

فصلنامه پژوهشنامه نهج‌البلاغه
مقاله 1، دوره 12، شماره 48، اسفند 1403، صفحه 1-22    اصل مقاله (838.69 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nahj.2025.30813.3179
نویسندگان
حسن رحیمی* 1؛ محمد علی قاسمی ترکی2؛ رقیه وحدتیان3
1دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3دانش‌آموخته کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی در اسلام، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
چکیده
اعتماد عمومی از سرمایه‌های راهبردی نظام سیاسی و سنگ بنای سیاست‌گذاری دولت‌ها در هر جامعه و حکومتی به شمار می‌آید. ازآنجاکه دولت‌ها عموماً در مسیر حکمرانی همواره با چالش‌های بسیاری در عرصه داخلی و خارجی روبه‌رو هستند، این اعتماد عمومی است که می‌تواند یک نظام سیاسی را از گردنه‌های سخت مدیریت جامعه به‌سلامت عبور داده و راهگشای بسیاری از مشکلات باشد. از سوی دیگر جلب اعتماد عمومی نیز می‌تواند میزان سرمایه اجتماعی و مشارکت‌های مردمی در امور مختلف را افزایش داده و با این کار بخشی از بار مسئولیت دولت کم شود. ازآنجاکه این مهم در سرنوشت ملت‌ها و حکومت‌ها نقش مؤثر و بی‌بدیلی دارد اما متأسفانه مورد غفلت بسیاری از جوامع مسلمان قرارگرفته است به همین منظور این مقاله در نظر دارد باهدف رفع این خلأ، با محور قرار دادن نامه 53 نهج‌البلاغه مفاهیم اساسی مبین اعتماد عمومی را مورد ارزیابی و بازخوانی قرار دهد و به این پرسش پاسخ دهد که مفاهیم اعتمادساز در نظام حکومتی علوی در نامه 53 نهج‌البلاغه کدم‌اند؟ و چه آثار و تبعاتی در جامعه و نحوه رفتار مردم در قبال حکومت خواهد داشت. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که در نامه ۵۳ نهج‌البلاغه اعتماد عمومی از منظر امام علی (ع) ستون اصلی حکمرانی مشروع و پایدار است و تقویت آن نیازمند رعایت هم‌زمان اصول اخلاقی، عدالت اجتماعی و تعامل انسانی است. امام علی (ع) از طریق طرح موقعیت‌های واقعی یا نمونه‌های فرضیِ مبتنی بر واقعیت‌های اجتماعی، بر ایجاد، شکل‌دهی و استمرار مفاهیم مربوط با اعتماد عمومی در بین مدیران و کارگزاران حکومتی تأکید دارد و مفاهیمی مانند استصلاح، ایثار، عدل، انصاف، رحمت، لطف، عفو و عیب‌پوشی، اطلق، فضل، امانت‌داری، حلم، وفای به عهد و... مفاهیم اعتمادساز در نامه مزبور هستند.
کلیدواژه‌ها
نهج‌البلاغه؛ سرمایه اجتماعی؛ اعتماد عمومی؛ حکومت
مراجع
  • استوکر، جری، دیوید، مارش (1378). رهیافت و روش در علوم سیاسی، امیرمحمد حاجی یوسفی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • اسپریگنز، توماس (1370). فهم نظریه‌های سیاسی، فرهنگ رجایی، تهران: انتشارات آگاه.
  • ابن‌منظور، محمدابن‌مکرم (1308 ق). لسان العرب. جلد ‌۱، بیروت: انتشارات دار صادر.
  • افسری، علی (1390). تأثیر سرمایه اجتماعی بر نوآوری موردی کشورها، پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه پیام‌نور.
  • -------- (1391). سرمایه اجتماعی در اسلام. نشریه پژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم، سال سوم، شماره 1، 101-118.
  • راغب اصفهانی، حسین‌ابن‌محمد (502 ه.ق). المفردات الفاظ القرآن. بیروت: انتشارات دارالشامیه.
  • علی­پوریانی طهماسب، و زارع، سارا (1399). مشارکت به مثابه سرمایه اجتماعی در نهج‌البلاغه، نشریه پژوهش‌های نهج‌البلاغه، شماره 66، 197-221.
  • شریف جرجانی، علی‌ابن‌محمد (900 ه.ق). التعریفات. تهران، انتشارات ناصرخسرو.
  • فیومی، احمدابن‌محمد (1414 ق). المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی. جلد 1، قم: انتشارات مؤسسة دارالهجرة.
  • جوهری فارابی، اسماعیل بن حماد (بی‌تا). الصحاح. ج ‌۲، بیروت: انتشارات دارالعلم للملایین.
  • خالقی، علی (1379). جایگاه اعتماد میان حاکمان و مردم در فرایند توسعـه سیاسـى از دیدگاه امام على (ع)، علوم سیاسى، شماره 8، 178-190.
  • دانشنامه حوزوی (ویکی فقه) (1403). انصاف، قابل‌دسترسی در نشانی: wikifeqh.ir.
  • سایت المعانی (1403) کلمات عربی، قابل‌دسترسی در: https://www.almaany.com/fa/dict/arfa.
  • شجریان، مهدی (1399). منظر نامه‌های نهج‌البلاغه با تأکید بر بررسی سند «جلب رضایت عمومی» راهبرد حکومتی الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت. نشریه پژوهشنامه نهج‌البلاغه، شماره 31، 21-39.
  • شرقی، محمدعلی (1366). قاموس نهج‌البلاغه، جلد 2. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
  • قرشی، سید علی‌اکبر (1377). مفردات نهج‌البلاغه، جلد 1. قم: انتشارات مرکز فرهنگی نشر قبله.
  • نصراللهی، زهرا، مکیان، نظام‌الدین و اسلامی، راضیه (1394). سرمایه اجتماعی و مؤلفه‌های آن در اسلام، نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامی، شماره 13، 21-38.
  • نهج‌البلاغه (1384). ترجمه محمد دشتی. انتشارات اسوه، قم موسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین.
  • Bhikhu,parekh, (2000) Theorizing Political” in Political Theory in Transittin. Edited by Noel O’sullivan, London & New York: Routledge, p. 242.
  • Plamenatz, J. (1963). Man and Society, N.Y.: Longman.
  • Habermas, J. (1974). Theory and Practice, Boston: Bacon Press.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 97
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 66


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب