آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 536 |
| تعداد مقالات | 5,580 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,783,919 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,153,118 |
تفضیل جنسیتی در نظام تشریع قرآن کریم؛ تحلیلی مبتنی بر احکام فردی و اجتماعی زن و مرد در آیات الاحکام | ||
| مطالعات اجتماعی قرآن | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/qss.2026.31163.1147 | ||
| نویسنده | ||
| فرحناز افضلی قادی* | ||
| استادیار ، گروه پژوهشی منابع اسلامشناسی و ایرانشناسی و نسخ خطی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ج.ا.ا.، تهران، ایران، f-afzali@nlai.ir ID= | ||
| چکیده | ||
| این مقاله با هدف بررسی مسئله تفضیل جنسیتی در نظام تشریع احکام و قوانین اسلام نسبت به زن و مرد با تمرکز بر آیاتالاحکام و با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شد. با توجه به تفاوت موجود در حقوق، تکالیف و احکام فقهی زن و مرد و شکلگیری شائبه تبعیض جنسیتی، آیات مشتمل بر واژه «فضّل» و همینطور آیاتالاحکام مرتبط با حوزههای فردی و اجتماعی زن و مرد مورد مطالعه قرار گرفت. خداوند متعال در 15 آیه به نشانههای تفضیل در قرآن اشاره کرده است. در برخی از آیات، برخورداری موجودات از نعمتهای مادی و معنوی؛ و در برخی دیگر صدور احکام شرعی به نفع زن یا مرد را نشانه تفضیل معرفی میکند، و در قسم دیگر نیز تفضیل را نتیجه عملکرد ارزشی و اختیاری انسانها میداند. تمرکز اصلی این پژوهش بر قسم دوم یعنی تفضیلِ ناشی از حکم شرعی بوده است. بررسی 27 آیه از آیاتالاحکام مرتبط با عبادات، نکاح، مهریه، نفقه، قوامیّت، ارث، شهادت، طلاق، جهاد، دیه و غیره نشان داد که تفضیل در این احکام به طور انحصاری به نفع مردان نیست؛ بلکه در برخی موارد، احکام به نفع زن و در مواردی نیز همراه با تخفیف نسبت به هر یک از آنها و یا حتی بهصورت برابر میان آنها تشریع شده است. این تشریع احکام، مبتنی بر نظام حکیمانه الهی، تفاوتهای تکوینی زن و مرد و مصالح واقعی بوده است. ازاینرو، تفضیل در حکم شرعی ملازم با تفضیل در کرامت ذاتی انسانها نیست و در نتیجه، مستلزم تبعیض جنسیتی یا برتری ذاتی افراد نخواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیاتالاحکام؛ احکام فردی و اجتماعی؛ تبعیض جنسیتی؛ تفضیل؛ عدالت؛ نظام تشریع اسلام | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 36 |
||