آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 523 |
| تعداد مقالات | 5,427 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,623,942 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,061,396 |
مبانی فقه کلان در منظومه فکری ولی فقیه: تحلیل رویکرد مقاصدی آیتالله خامنهای در امر حکمرانی | ||
| پژوهشنامه انقلاب اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/rjir.2026.31863.3988 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدمرتضی میرزاده اهری* 1؛ نجف لکزایی2؛ محمدعلی رنجبر3 | ||
| 1دانش آموخته دکتری سیاستگذاری عمومی، دانشگاه باقر العلوم علیه السلام، قم، ایران | ||
| 2استاد تمام علوم سیاسی، دانشگاه باقر العلوم، قم ، ایران | ||
| 3استادیارعلوم سیاسی، دانشگاه باقر العلوم، قم ، ایران | ||
| چکیده | ||
| زمینه و هدف: فقه شیعه، پس از تأسیس جمهوری اسلامی، با یک لزوم تحول پارادایمی بیسابقه از «فقه فردی» به «فقه حکومتی» مواجه شده است. این تحول، نیازمند یک متدولوژی اجتهادی است که واحد تحلیل را از فرد به ساختارهای کلان ارتقا داده و مبنای استنباط را بر اهداف عالی شریعت (مقاصد کلان) قرار دهد. با این حال، جریان فکری سنتی، با نفی هرگونه نگاه مقاصدی، فقه را به جمود بر ظاهر و ناکارآمدی در امر حکمرانی دچار نموده است. این پژوهش اثبات میکند که اجتهاد حکومتی در منظومه فکری آیتالله خامنهای، عمیقاً بر متدولوژی «فقه کلان مقاصدی» استوار است. روششناسی: این تحقیق کیفی با راهبرد هرمنوتیک تاریخی-فقهی، بیانات کلیدی مقام معظم رهبری را در حوزههای حکومتی (اقتصاد، عدالت، و قانونگذاری) تحلیل میکند. یافتهها: یافتههای این پژوهش به صورت قاطع نشان میدهد که رویکرد ایشان در سه رکن کلیدی فقه کلان صورتبندی میشود: ۱. بازتعریف مقاصد کلان حکومتی (مانند عدالت، پیشرفت، افزایش ثروت ملی) به عنوان معیار اعتبار حکم. ۲. تفکیک قاطع «مقاصد ثابت» از «ساختار متغیر» (پساساختارگرایی فقهی). ۳. بهکارگیری مقاصد کلان به عنوان «فیلتر نظارتی» برای حل تزاحم میان احکام ظاهری و غایات نظام. نتیجهگیری: این پارادایم اجتهادی، با احیای ظرفیت اصیل مقاصدی در فقه شیعه، نه تنها فقه را به ابزار کارآمد و پویای حکمرانی تبدیل میکند، بلکه پاسخی قاطع به واپسگرایی و جمود بر ظواهر نصوص است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فقه کلان؛ اجتهاد مقاصدی؛ فقه حکومتی؛ آیتالله خامنهای؛ ولایت فقیه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 15 |
||