آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 523 |
| تعداد مقالات | 5,427 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,623,942 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,061,396 |
بازشناسی راههای تاریخیِ ارتفاعات شرقی سراب بیدسُرخ | ||
| پژوهش های باستان شناسی ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 بهمن 1404 اصل مقاله (2.06 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nb.2026.30263.2734 | ||
| نویسنده | ||
| ایرج رضائی* | ||
| دکتری باستان شناسی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| ارتفاعات شرقی سراب بیدسرخ، در فاصلۀ حدود 15 کیلومتری غرب شهر کنگاور، در غرب ایران، یکی از مهمترین گذرگاههای تاریخی منطقۀ زاگرس مرکزی، در امتداد راه ارتباطی فلات ایران به میانرودان، از گذشتههای دور تا به امروز، بوده است. امروزه، جادۀ تهران- همدان-کرمانشاه-بغداد، درست از روی یکی از گردنههای این ارتفاعات که در محل به »گردنۀ بیدسرخ« معروف است، میگذرد. بااینحال بررسی شواهد پرشمار تاریخی و باستانشناسی نشان میدهد که در زمانهای گذشته از مسیرهای دیگری نیز برای عبور از این ارتفاعات استفاده میشده است. پژوهش حاضر برای نخستین بار به بررسی تمام راههایی اختصاص دارد که بر اساس مدارک تاریخی و شواهد باستانشناسی، در طول دورههای مختلف از ارتفاعات شرقی سراب بیدسرخ عبور کرده و تا شهر کنگاور )کنکوبار باستان( امتداد داشته است. هدف از این پژوهش پاسخ به پرسشهایی در ارتباط با چندوچون مسیرهای ارتباطی بین دشت کنگاور و دشت صحنه در طول دورههای مختلف از جمله شناسایی و بازسازی موقعیت و ویژگیهای هر یک از آنها است. بر این اساس چهار مسیر مختلف شامل مسیر شمالی )قزوینه(، مسیر گردنۀ بیدسرخ، مسیر سراب ماران و مسیر دواب شناسایی، و ویژگیهای هر یک از آنها به صورت جداگانه بررسی شده است. شواهد باستانشناختی موجود، شامل بقایای راه سنگفرش قدیمی، پراکنش محوطههای باستانی در اطراف مسیرها، همچنین بقایای پلها، استحکامات و تأسیسات امنیتی مرتبط به مسیرهای قدیمی از قبیل قلعهها، پستهای دیدهبانی و قراولخانههای برجای مانده بر ارتفاعات منطقه، حاکی از موجودیت این راهها و اهمیت ارتفاعات شرقی سراب بیدسرخ در حکم یک گذرگاه استراتژیک در ادوار مختلف تاریخی است. بر این اساس، بنظر میرسد که گاه در یک دورۀ تاریخی خاص از بیش از یک مسیر برای عبور از ارتفاعات شرقی بیدسرخ استفاده میشده است و استفاده از هر مسیر به عوامل مختلفی چون فصل سال، امنیت راه، نوع کاروان )سبک یا سنگین(، کیفیت راه و غیره بستگی داشته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بیدسرخ؛ جادۀ ابریشم؛ ماد باال؛ کمبدنَ؛ راههای تاریخی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 38 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 54 |
||