آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 514 |
| تعداد مقالات | 5,405 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,442,704 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,929,832 |
کاوشهای باستان شناسی محوطه آغچهریش: شواهدی از جامعه تولید و مصرف کننده سفال در قرون 8 تا 14 میلادی | ||
| پژوهش های باستان شناسی ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nb.2026.31374.2795 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی کاظم پور* | ||
| دانشگاه هنر اسلامی تبریز | ||
| چکیده | ||
| محوطه آغچهریش در جنوب استان آذربایجان شرقی و در کنار مسیرهای راهبردی ارتباطی شمالغرب ایران با قفقاز، آناتولی و مرکز ایران واقع شده است. این محوطه طی دو فصل کاوش باستانشناسی در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲3 مورد کاوش باستان شناسی قرار گرفت و شواهدی از استقرار از قرون ۸ تا ۱4 میلادی در آن شناسایی شد. یافتههای معماری، آرایه های گچی، بقایای کارگاهی، گونههای مختلف سفال اسگرافیتو، سفال با لعاب یکرنگ، زرین فام و شیشه از جمله دستاوردهای مهم این کاوشها هستند. در لایههای میانی (قرون 10 تا 12 میلادی)، در کنار یافت سکه ای متعلق به دوره آل بویه، بقایای یک کارگاه سفالگری شامل کوره، میلههای کوره، سهپایهها و ضایعات سفالی شناسایی شد که نشاندهنده فعالیتهای تولیدی در این محوطه است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از مطالعات میدانی و کتابخانه ای در صدد پاسخگویی به دو سوال زیر است: سفالینه های محوطه آغچه ریش به لحاظ گونه شناسی متعلق به کدام دوره های تاریخی هستند؟ کدام گونه های سفالی به احتمال در این محوطه تولید می شده اند و کدام گونه ها نوع وارداتی هستند؟ براساس این مطالعه، گونهشناسی سفالهای بهدستآمده، گسترۀ متنوعی از انواع سفال ساده بدون لعاب، لعابدار یک رنگ، لعاب پاشیده سبز و زرد، اسگرافیتو ساده، اسگرافیتو لعاب پاشیده، نوع شانلوه و به تعداد محدود زرین فام و اسگرافیتو پلی کروم را دربر میگیرند که با سفالهای قرون 8 تا 14 میلادی، در مناطق دیگر جهان اسلام (نیشابور، شوش، سیراف، سیرجان، ری، جرجان، سامرا، بصره و محوطه های بیزانسی آناتولی) قابل مقایسه هستند. همچنین، دادههای فنآورانه بهدستآمده از ساختار کوره، تجهیزات مرتبط و ویژگیهای فنی سفالها، اطلاعاتی در خصوص نظام تولید سفال در محوطه آغچه ریش را ارائه داد. بخشی از سفال های نوع بدون لعاب، نوع لعابدار ساده، اسگرافیتو ساده و لعاب پاشیده از تولیدات بومی و سفالینه های لعاب پاشیده ساده، شانلوه، زرین فام و اسگرافیتو پلی کروم از نوع سفال های وراداتی هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آغچهریش؛ شمالغرب ایران؛ سفال اسگرافیتو؛ کارگاه سفالگری؛ قرون 8 تا 14 میلادی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||