آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 536 |
| تعداد مقالات | 5,580 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,783,977 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,153,139 |
تحلیل و نقد آراء حکیم سبزواری در مسألۀ استجابت دعاهای حاجتخواهانه | ||
| دوفصلنامه دعاپژوهی | ||
| دوره 5، شماره 9، اسفند 1404، صفحه 1-20 اصل مقاله (902.32 K) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/dua.2025.30986.1165 | ||
| نویسنده | ||
| محسن بهرامی* | ||
| استادیار گروه علوم پایه، دانشکدۀ فنّی مهندسی گلپایگان، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران Basic Sciences, Isfahan University of Technology, Golpayegan College | ||
| چکیده | ||
| قرآن، عدم استجابت دعای مشرکین را دلیل بر بطلان شرک و گمراهی داعیان و استجابت دعاهای واقعی و خالصانه را دلیل وجود خدا و یگانگی او میداند. برآوردهنشدن برخی از حوائج خداباوران این ادعا را به چالش میکشد. در پاسخ به این مسئله، حکیم سبزواری مانند برخی از حکمای پیش از خود، مستجابنشدن برخی از دعاهای حاجتخواهانه را ناشی از تمامنبودن استعداد داعی یا مطلوب او، مصادمت با نظام کل یا نظامات جرئی دیگر، مخالفت زبان حال با زبان قال و مصلحتنبودن تحقق خواسته داعی میداند. وی استجابت دعوات را به قوّت نفس داعی نسبت میدهد. این مقاله، با رویکردی دروندینی جامعیت این نظریه را نقض میکند و از منظر برون دینی با تحلیل منطقی مبانی نظریة مذکور، ناکارآمدی آن را نشان میدهد. شواهد دروندینی گواه آن است که این نظریه نه میتواند تحقق برخی درخواستهایی را که امکان استعدادی وقوع آنها وجود ندارد، تبیین نماید و نه میتواند برآوردهنشدن برخی ادعیه پیامبران را که بر اساس نظریة مذکور در اوج توانایی نظری و عملی بودهاند، توجیه کند. تحلیل و ارزیابی منطقی مبانی نظریة مذکور نیز نشان میدهد: برخی از مفاهیم انتزاعی بهکار رفته در این نظریه و قواعد پیشفرض آن از قبیل: «استعداد»، «استدعای نظام کل یا نظامات جرئی دیگر»، «زبان حال» و قاعدة «کلُّ حادثٍ مسبوقٌ بقوةٍ و مادةٍ تحملها»، مبهم یا محل تأمل و تردید است. افزون بر اینکه پاسخهای کلی و فلسفی نمیتواند تبیین مناسبی برای مستجابنشدن ادعیة خاص باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حکیم سبزواری؛ دعا؛ استجابت؛ استعداد؛ نظام | ||
| مراجع | ||
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 170 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 57 |
||