شیبانی, نفیسه, اندیشمند, ویدا. (1403). آموزههای نهجالبلاغه و نقش آن در مهار پرخاشگری و آشوبگری اجتماعی. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 12(48), 47-68. doi: 10.22084/nahj.2025.29885.3108
نفیسه شیبانی; ویدا اندیشمند. "آموزههای نهجالبلاغه و نقش آن در مهار پرخاشگری و آشوبگری اجتماعی". پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 12, 48, 1403, 47-68. doi: 10.22084/nahj.2025.29885.3108
شیبانی, نفیسه, اندیشمند, ویدا. (1403). 'آموزههای نهجالبلاغه و نقش آن در مهار پرخاشگری و آشوبگری اجتماعی', پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 12(48), pp. 47-68. doi: 10.22084/nahj.2025.29885.3108
شیبانی, نفیسه, اندیشمند, ویدا. آموزههای نهجالبلاغه و نقش آن در مهار پرخاشگری و آشوبگری اجتماعی. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, 1403; 12(48): 47-68. doi: 10.22084/nahj.2025.29885.3108
آموزههای نهجالبلاغه و نقش آن در مهار پرخاشگری و آشوبگری اجتماعی
1دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران
2استادیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران
چکیده
پرخاشگری و آشوبگری اجتماعی به عنوان دو رفتار نابهنجار، معضلاتی هستند که به صورت گستردهای جوامع مختلف را تحت تأثیر قرار داده و چالشهای جدی برای امنیت اجتماعی و سلامت روانی افراد ایجاد میکنند. در این میان، آموزههای نهجالبلاغه میتوانند بهعنوان یک منبع ارزشمند برای کاهش این مشکلات اجتماعی مورد توجه قرار گیرد. و راهکارهای مؤثری برای پیشگیری از رفتارهای پرخاشگرانه و آشوبگری اجتماعی ارائه دهد. این مقاله با هدف بررسی و تحلیل آموزههای نهجالبلاغه در مهار پرخاشگری و آشوبگری اجتماعی نگاشته شده و تلاش کرده است تا ابعاد اجتماعی و روانشناختی این پدیدهها را تحلیل کند. مطالعه به روش توصیفی-تحلیلی، با تمرکز بر گزیدههایی از نهجالبلاغه و تطبیق آنها با مفاهیم روانشناختی و اجتماعی معاصر انجام شده است. بر اساس یافتههای پژوهش، ابزار پیشگیری از رفتارهای پرخاشگرانه و آشوبگری اجتماعی که میتواند به بهبود وضعیت اجتماعی و کاهش رفتارهای نابهنجار کمک کند، عبارتند از: الف) بازداری از طریق تهدید، ب) بازداری از طریق تاخیر، ج) مهار خودشیفتگی، د) پیشگیری از تحریک مستقیم، ه) مهار آشوبگری اجتماعی. امام علی (ع) با تبیین مفهوم «غوغا» و ضرورت جلوگیری از تجمعات پرخاشگرانه، بر لزوم ایجاد فضایی آرام و متعادل در جامعه تأکید میکنند. ایشان با درک عمیق از خشم به عنوان یکی از لشکرهای شیطان، پیامدهای خطرناک آن را نظیر کیفر زودرس و زوال نعمت، را هشدار میدهند. این بازدارندهها، با ارائه رویکردهای مختلف، زمینهساز کاهش تنشها و بهبود روابط اجتماعی میشوند.
نهجالبلاغه. (1393). ترجمه محمد دشتی. قم: انتشارات قدس.
آذربایجانی، مسعود وشجاعی،محمدصادق. (1382). روانشناسی اجتماعی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سمت.
امامجمعهزاده، سید جواد (1381). آسیب شناسی جامعه و حکومت در نهج البلاغه، نشریه علوم سیاسی، 5(1)، 179-154
تمیمیآمدی، عبدالواحد (1410ق). غررالحکم و دررالکلم. تهران: دارالکتاب الاسلامیه.
جعفری، زهرا و یارمحمدی واصل، شهریار (1395). رهیافتهایی از مهارتهای زندگی در نهجالبلاغه با تاسی از سخنان امام علی(ع) در نهجالبلاغه». فصلنامه پژوهشنامه نهجالبلاغه، دوره 4، ش 15، 116-100.
ژانورن، پاتریس (1367). وندالیسم بیماری جهانی خرابکاری، ترجمۀ فرخ ماهان، فصلنامه جامعه پژوهی فرهنگی، دوره 10، ش2، 27-1
سیاحت اسفندیاری، عابدین (1400). اخلاق کاربردی با تاکید بر نهجالبلاغه. قم: انتشارات قسیم.
شریفی، محمد و یعقوبی، حسن (1402). مفهومشناسی خشونت در کلام امام علی(ع) با تأکید بر گسترهی معنایی آن در نهجالبلاغه. مشهد: انتشارات، سراج منیر.
صفرزاده ملکی، علی (1402). بررسی تطبیقی خشم و کنترل آن در نهجالبلاغه و صحیفه سجادیه. اولین همایش بینالمللی و دومین همایش ملی روانشناسی و دین، اردبیل.
عبدخدایی، بشری و فخلعی، محمدتقی (1400). بررسی عهدنامه امیرمؤمنان(ع) به مالک اشتر از منظر کارکردهای فقه سیاسی. فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه، دوره 9، ش 33، 17-1
Baron, R. A. & Byrne, D. (2006). Social Psychology, Allyn Bacon.
Sanderson, C. A. (2010). Social Psychology, John Wiley, USA.
Bushman, B. J., & Baumeister. R. F. (1998). Threatened egotism, narcissism, self-esteem, and direct and displaced aggression: Does self-love or self-hate lead to violence?. Journal of personality and social psychology.v0l:20،676-690
Sutton, M. (1987). Differential Rates of Vandalism in a New Town: Towards A Theory of Relative Place. Unpublished PhD Thesis, University of Central Lancashire, October.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 279
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 30
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب
