
تعداد نشریات | 22 |
تعداد شمارهها | 495 |
تعداد مقالات | 5,168 |
تعداد مشاهده مقاله | 9,586,497 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,314,536 |
چرا زبان فارسی فعل ساده نمی سازد؟ | ||
پژوهش های زبان شناسی تطبیقی | ||
دوره 15، شماره 29، شهریور 1404، صفحه 6-38 اصل مقاله (1.48 M) | ||
نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/rjhll.2025.30834.2370 | ||
نویسنده | ||
محمد راسخ مهند* | ||
استاد گروه زبانشناسی دانشگاه بوعلی سینا | ||
چکیده | ||
این پژوهش به بررسی دلایل کمبود افعال ساده در زبان فارسی و غلبۀ الگوی ساخت فعل مرکب می پردازد. با توجه به تأثیر تاریخی زبان عربی بر فارسی، این سؤال مطرح می شود که آیا کاهش افعال ساده ناشی از سلطۀ زبان عربی است یا دلایل دیگری دارد. بررسی های تاریخی نشان می دهد که در فارسی میانه، هر دو الگوی ساخت فعل ساده و مرکب وجود داشته، اما الگوی فعل مرکب غالب نبوده است. پس از هجوم اعراب و نفوذ واژگان عربی، الگوی فعل مرکب به راهکار غالب تبدیل شده است. تحلیل آماری متون فارسی از قرن چهارم تا پانزدهم هجری قمری نشان می دهد بسامد افعال مرکب، به ویژه با عناصر غیرفعلی عربی، در قرون میانی (9 تا 13) به اوج رسیده، اما در دو قرن اخیر، به ویژه قرن 15، تمایل به استفاده از عناصر فارسی در افعال مرکب افزایش یافته است. این مطالعه نتیجه می گیرد که زبان عربی به طور مستقیم ساخت فعل مرکب را تحمیل نکرده، زیرا چنین ساختی در عربی وجود ندارد، بلکه با تقویت این الگو، زمینۀ کاهش افعال ساده را فراهم کرده است. همچنین، امکان احیای افعال ساده در فارسی معاصر، به ویژه در فضای مجازی، مورد بحث قرار گرفته است. | ||
کلیدواژهها | ||
فعل مرکب؛ وامگیری؛ عربیستیزی؛ تاریخ فارسی | ||
موضوعات | ||
پژوهش های توصیفی زبان شناسی | ||
مراجع | ||
| ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 76 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 42 |