
تعداد نشریات | 22 |
تعداد شمارهها | 495 |
تعداد مقالات | 5,168 |
تعداد مشاهده مقاله | 9,586,494 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,314,534 |
زیارتگاه سارَحبَتآشرِ پیربکران؛ تظاهر مادی ذهنیت عامه | ||
پژوهش های باستان شناسی ایران | ||
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 شهریور 1404 | ||
نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22084/nb.2025.29607.2692 | ||
نویسندگان | ||
بابک عالمی* 1؛ محمدحسین محمدصالحی2؛ مرضیه میرزائی3 | ||
1تکنولوژی معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه کاشان | ||
2کارشناسارشد معماری گرایش منظر، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهیدبهشتی | ||
3کارشناسارشد مرمت و احیاء بناها و بافتهای تاریخی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهیدبهشتی | ||
چکیده | ||
زیارتگاه سارَحبَتآشر در مجموعۀ تاریخی یهودیانِ شهر پیربکران از نواحی منطقۀ تاریخی لنجان (در گذشته)، در جنوب غربی شهر اصفهان قرار دارد. امروزه اهمیت این مجموعه برای یهودیان علاوه بر وجود این زیارتگاه از آن جهت است که چندین کاربری دیگر از جمله کنیسه، گورستان تاریخی و جدید و همچنین فضاهای اقامتی و خدماتی برای برپایی آیین زیارت در آن وجود دارد. فضاهای این مجموعه ساده و متأثر از یک اسلوب عمومی و متداول ساختمانسازی معماری در ایران است و از آنجایی که در این مجموعه کتیبهای وجود ندارد که به طور مشخص به چرایی، چگونگی و تاریخ برپایی زیارتگاه اشاره کند، شناخت وجوه مختلف این بنا دشوار است. اما از طرفی میتوان چرایی و چگونگی پیدایش بناهای زیارتگاهی در هر منطقه را در عوامل فرهنگی و به ویژه ذهنیات متأثر از باورها و اعتقادات مردم عامه جستجو کرد. تاریخ ذهنیت به عنوان یکی از شاخههای تاریخ فرهنگی، رویکردی در تاریخنگاری معماری است که این امکان را به مورخ معماری میدهد تا ذهنیات مردم (به خصوص مردم عامه) و تأثیر آنها بر جلوههای کالبدی آثار معماری را بررسی کند. این پژوهش با اتخاذ این رویکرد در پی کشف علل برپایی زیارتگاه سارحبتآشر و تأثیر آن بر مجموعۀ فوق است. دادههای این پژوهش از چهار دستۀ منابع مکتوب، منابع مادی، منابع غیرمادی (شفاهی) و منابع تصویری به دو شیوۀ کتابخانهای و میدانی جمعآوریشدهاند. نتایج حاصل شده گویای آن است که زیارتگاه سارحبتآشر هستۀ اولیۀ مجموعۀ یهودیان پیربکران است که ذهنیات مردم عامه (یهودی) مبنی بر مقدس بودن این منطقه و باور به قدمگاهی بودن این مکان، عامل اصلی شکلگیری این بنا بوده است. همچنین این باورها در طول زمان باعث تداوم حضور انسان در این مکان شده و با گذشت زمان مجموعه بناهایی در اطراف این زیارتگاه شکلگرفته که منجر به ایجاد یک مجموعه تاریخی ارزشمند برای یهودیان ایران شده است. | ||
کلیدواژهها | ||
زیارتگاه سارحبتآشر؛ استرخاتون؛ گورستان یهودیان؛ پیربکران؛ لنجان | ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 15 |